BoiCanh.comBối Cảnh
Từng loại không gian làm bối cảnh

Xưởng và nhà kho làm bối cảnh: không gian rộng, tiếng vang, mái tôn và an toàn

Xưởng và nhà kho cho không gian rộng, thô, trần cao hợp MV và quảng cáo thời trang, nhưng nóng, vang và có máy móc. Cách chọn, khảo sát và làm việc an toàn.

Empty warehouse with steel trusses on the outskirts of Ho Chi Minh City, crew seen from behind rolling a light cart across concrete floor, daylight shafts from high roof panels, dust in the air

Xưởng và nhà kho là loại không gian mà studio khó tái tạo: trần cao hàng chục mét, kèo thép, tường gạch trần, sàn bê tông loang lổ và những vệt nắng rọi xuống từ tấm lấy sáng trên mái. MV, quảng cáo thời trang, phim hành động, phim hình sự và các buổi chụp lookbook rất hay tìm tới kiểu bối cảnh này.

Nhưng xưởng không được xây cho người ngồi lâu. Mái tôn hấp nhiệt, không gian rộng gây vang, máy móc đang chạy có thể nguy hiểm, và xưởng bỏ trống đôi khi có kết cấu đã xuống cấp. Bài này phân biệt các loại xưởng hay được thuê, chỉ ra những cái khó, cách khảo sát và những nguyên tắc an toàn mà đoàn nào cũng phải giữ.

Các loại xưởng, kho thường được thuê

Không phải xưởng nào cũng như nhau. Loại xưởng quyết định thủ tục, mức độ tự do của đoàn và những rủi ro cần lường trước.

LoạiThế mạnhHạn chếHợp cảnh
Nhà kho trống chờ cho thuêRộng, trống, đoàn được tự do bố tríKhông có điện đủ, không có nhà vệ sinh, nóngMV, thời trang, dựng set lớn
Xưởng đang sản xuấtMáy móc thật, công nhân thật, không khí lao độngChỉ quay được giờ nghỉ hoặc khu riêng, nhiều quy định an toànPhim tài liệu, quảng cáo doanh nghiệp, cảnh nhân vật làm công nhân
Xưởng nhỏ trong hẻm: cơ khí, mộc, mayChi tiết phong phú, đậm chất đời thườngChật, ồn, nhiều vật sắc nhọn và bụiCảnh nhân vật lao động, MV mang màu thô
Xưởng cũ đã cải tạo thành không gian sáng tạoGiữ vẻ thô nhưng sạch, có điện, có nhà vệ sinhHay bị dùng nhiều, dễ trùng hình với sản phẩm khácChụp lookbook, sự kiện, quảng cáo
Xưởng bỏ hoangVẻ đổ nát khó tìmKết cấu không rõ an toàn, chủ sở hữu khó xác địnhChỉ dùng khi có chủ cho phép và đã kiểm an toàn

Với xưởng bỏ hoang, nguyên tắc rất rõ: phải tìm được người có quyền với tài sản và được đồng ý bằng văn bản. Đi vào một khu đất có rào mà không xin phép là xâm phạm tài sản người khác, và đoàn tự gánh mọi rủi ro nếu có tai nạn.

Mái tôn, nhiệt độ và giờ quay

Đa số nhà xưởng, nhà kho ở Việt Nam lợp mái tôn. Giữa trưa mùa nắng, nhiệt độ dưới mái tôn có thể cao hơn ngoài trời đáng kể, cộng thêm sức nóng của đèn quay và hơi người thì không gian rất ngột. Diễn viên trang điểm bị chảy, thiết bị quá nhiệt, người trong đoàn mệt và dễ mất tập trung, chính lúc đó tai nạn hay xảy ra.

Cách làm hay gặp là dời cảnh quan trọng sang buổi sáng sớm hoặc cuối chiều, chuẩn bị quạt công nghiệp đặt ở cửa để đối lưu, mang đủ nước uống và bố trí chỗ nghỉ có bóng mát bên ngoài xưởng. Nếu thuê nhiều ngày, hỏi chủ xưởng có hệ thống phun làm mát mái hay quạt hút không. Mùa mưa thì ngược lại, mái tôn ồn đến mức không thể thu thoại khi mưa nặng hạt; khảo sát xem mái có dột không, nước chảy về đâu để không ngập khu đặt thiết bị.

Một điểm hay bị quên: nhiều xưởng lớn có tấm lấy sáng trên mái, tạo những vệt nắng rất đẹp rọi xuống sàn. Vệt nắng này di chuyển theo giờ và chỉ đẹp trong một khoảng ngắn. Muốn dùng nó cho cảnh chủ chốt, khảo sát đúng ngày và giờ, chụp lại vị trí vệt nắng, và xếp lịch để máy sẵn sàng trước thời điểm đó.

Tiếng vang và âm thanh trong không gian rộng

Không gian rỗng là hộp cộng hưởng. Tường bê tông, sàn bê tông, mái tôn đều phản xạ âm. Một câu thoại nói bình thường trong xưởng trống sẽ vọng lại, nghe rỗng và xa. Micro gắn trên máy hầu như vô dụng cho cảnh thoại; cần micro cài áo hoặc micro cần đưa sát người nói.

Giảm vang bằng vật liệu mềm. Treo chăn cách âm, vải dày hoặc dựng các tấm xốp ngoài khung hình quanh khu vực diễn sẽ giảm vang đáng kể. Thảm trải dưới chân diễn viên, ngoài khung hình, cũng giúp. Đây là lý do nhiều đoàn dựng một góc nhỏ để quay thoại thay vì dùng cả không gian.

Tiếng ồn từ xưởng bên cạnh. Khu công nghiệp và cụm xưởng thường nằm sát nhau. Xưởng bạn thuê có thể im lặng nhưng xưởng bên đang chạy máy dập hay xe nâng ra vào liên tục. Hỏi lịch hoạt động của các xưởng xung quanh, và đến khảo sát vào ngày làm việc bình thường, không phải ngày nghỉ.

Dùng tiếng vang như một chất liệu. Với MV hay cảnh không có thoại, tiếng vang và tiếng bước chân trong xưởng lại là chất liệu âm thanh đáng giá. Người thu âm có thể ghi riêng tiếng không khí của xưởng để dùng ở hậu kỳ.

Nguyên tắc an toàn khi quay trong xưởng

Xưởng là nơi làm việc có rủi ro thật, và đoàn quay không phải người quen với môi trường này. Những nguyên tắc dưới đây cần phổ biến cho cả đoàn trước khi bước vào, không chỉ cho người phụ trách bối cảnh.

  • Không chạm vào máy móc, công tắc, cầu dao của xưởng; mọi yêu cầu bật tắt đều qua người của xưởng.
  • Ở xưởng đang hoạt động, đi đúng lối đi được đánh dấu, mặc đồ bảo hộ theo yêu cầu như giày mũi cứng, mũ bảo hộ.
  • Hỏi khu vực có hoá chất, dầu, sơn, vật liệu dễ cháy; không đặt đèn nóng gần và không hút thuốc trong xưởng.
  • Kiểm sàn trước khi đặt giàn và thiết bị nặng: hố ga, nắp cống, chỗ sàn nứt lún.
  • Không trèo lên kèo, giàn cẩu, mái tôn hay kệ hàng để lấy góc máy; góc cao cần giàn có người chuyên môn lắp.
  • Điện cho đèn quay do người có chuyên môn bố trí, không tự đấu vào tủ điện công nghiệp của xưởng.
  • Biết lối thoát hiểm, vị trí bình chữa cháy và hộp sơ cứu trước khi bắt đầu.
  • Ở xưởng bỏ trống lâu, kiểm kết cấu mái, cầu thang, sàn gác trước; khu nào nghi ngờ thì khoanh lại và không cho ai vào.

Phổ biến những điều này ngay đầu ngày, trong buổi họp nhanh của đoàn. Chỉ cần một người không biết mà trèo lên kệ hàng để lấy góc đẹp là đủ gây tai nạn nghiêm trọng.

Khảo sát một nhà xưởng trước khi thuê

Khảo sát xưởng nên có cả người đi tìm bối cảnh, người quay phim và người phụ trách điện ánh sáng. Trình tự sau giúp không bỏ sót những điều quan trọng.

  1. Xác định ai là chủ hoặc người có quyền cho thuê, xưởng nằm trong khu công nghiệp có ban quản lý riêng không.
  2. Đi thử đường vào bằng loại xe sẽ chở thiết bị, kiểm cổng, chiều cao cửa cuốn, chỗ đỗ và chỗ quay đầu.
  3. Đo diện tích, chiều cao trần, chụp ảnh bốn góc, sàn, mái và các vệt sáng tự nhiên theo giờ.
  4. Hỏi nguồn điện hiện có, ai là thợ điện của xưởng, có cần máy phát riêng đặt bên ngoài không.
  5. Kiểm nhà vệ sinh, nước sạch, chỗ nghỉ, chỗ ăn cho đoàn.
  6. Đứng yên vài phút để nghe âm thanh, thử nói to để nghe độ vang.
  7. Hỏi những gì không được động: hàng hoá trong kho, máy móc, khu văn phòng, khu chứa hoá chất.
  8. Thống nhất giờ ra vào, đặc biệt nếu khu công nghiệp có giờ đóng cổng.

Ghi kết quả khảo sát thành một trang có ảnh và sơ đồ. Bảng khảo sát mẫu và cách vẽ sơ đồ bối cảnh có bài riêng trong danh mục tìm và khảo sát bối cảnh.

Xưởng nhỏ trong hẻm: mộc, cơ khí, may gia công

Bên cạnh những nhà kho lớn ở khu công nghiệp, rất nhiều cảnh phim cần đúng cái xưởng nhỏ trong hẻm: tiệm mộc với mùn cưa phủ sàn, tiệm tiện sắt có tia lửa hàn, xưởng may gia công với dãy máy khâu xếp hàng. Đây là nơi nhân vật người lao động sống và làm việc, và chi tiết ở đó phong phú đến mức đạo cụ gần như không phải mang thêm gì.

Đổi lại, xưởng nhỏ chật đến mức một máy quay và hai người đã kín lối đi. Dụng cụ sắc nhọn, máy cưa, máy mài đặt khắp nơi, dây điện chạy lộn xộn dưới sàn, mùn cưa và bụi kim loại bay trong không khí. Đoàn nên tối giản người vào bên trong, phần còn lại chờ ngoài hẻm, và người của xưởng luôn đứng cạnh để nhắc chỗ nào không được bước tới.

Hầu hết các xưởng này là nơi kiếm sống hằng ngày của một gia đình. Mỗi giờ đoàn quay là một giờ xưởng không làm hàng, nên khoản bù phải được thoả thuận rõ trước. Nếu cảnh cần thợ đang làm việc thật, hỏi người thợ có đồng ý xuất hiện không, và để họ làm đúng thao tác quen tay của mình. Diễn viên muốn đứng máy thì chỉ làm động tác giả với máy đã tắt hẳn, rút điện, dưới sự trông chừng của người thợ. Tia lửa hàn đẹp trên hình nhưng làm hỏng mắt nếu nhìn trực tiếp, nên cả đoàn tránh nhìn thẳng và không ai cầm máy hàn chỉ để lấy cảnh.

Biến xưởng trống thành nhiều bối cảnh

Một nhà kho trống là tấm toan trắng. Đoàn có ngân sách dựng set thường biến nó thành căn hộ, văn phòng, quán bar hay hành lang bệnh viện bằng vách dựng. Ưu điểm là kiểm soát được ánh sáng và có không gian rộng để lùi máy, nhược điểm là phải tính chi phí dựng, chở vật liệu và tháo dỡ, cộng thêm tiếng vang vẫn còn đó.

Với dự án nhỏ hơn, xưởng có thể được chia thành vài góc: góc tường gạch cho cảnh chân dung, góc cửa cuốn với ánh sáng ngược cho cảnh bóng người, góc có kèo thép cho cảnh toàn. Chụp ảnh khảo sát từng góc giúp đạo diễn hình dung, và sắp xếp lịch theo thứ tự ánh sáng tự nhiên rơi vào từng góc trong ngày.

Trả lại xưởng nguyên trạng cũng quan trọng như với nhà ở: quét dọn, gỡ băng keo dán sàn, mang theo vật liệu thừa. Chủ xưởng thường cho thuê nhiều đoàn, và một đoàn để lại đinh vít, mảnh gỗ trên sàn có thể làm thủng lốp xe nâng hôm sau.

Câu hỏi thường gặp

Quay trong nhà xưởng có cần xin phép ai ngoài chủ xưởng không?

Nếu xưởng nằm trong khu công nghiệp có ban quản lý, thường cần báo khu về người và xe ra vào. Với xưởng đang hoạt động, cần thống nhất với người phụ trách an toàn của xưởng. Cảnh tràn ra đường công cộng thì hỏi chính quyền địa phương và tra quy định hiện hành.

Mái tôn nóng quá thì làm sao để quay cả ngày?

Dời cảnh quan trọng sang sáng sớm hoặc cuối chiều, đặt quạt công nghiệp ở cửa để đối lưu, mang đủ nước uống, bố trí chỗ nghỉ có bóng mát bên ngoài và để diễn viên nghỉ giữa các đúp. Hỏi chủ xưởng có hệ thống làm mát mái không.

Làm sao giảm tiếng vang khi quay thoại trong nhà kho?

Dùng micro cài áo hoặc micro cần đưa sát người nói, treo chăn cách âm hay vải dày quanh khu vực diễn ngoài khung hình, trải thảm dưới chân diễn viên. Nhiều đoàn dựng một góc nhỏ có vật liệu mềm để quay thoại thay vì dùng cả không gian.

Có được quay ở xưởng bỏ hoang không?

Chỉ khi tìm được người có quyền với tài sản và được đồng ý bằng văn bản, sau đó kiểm kết cấu mái, cầu thang và sàn trước khi cho đoàn vào. Đi vào khu đất có rào mà không xin phép là xâm phạm tài sản người khác, và rất nguy hiểm nếu công trình đã xuống cấp.

Đoàn có được dùng điện của xưởng cho đèn quay không?

Tuỳ thoả thuận với chủ xưởng, nhưng việc bố trí nguồn điện phải do người có chuyên môn làm, phối hợp với thợ điện của xưởng, không tự đấu vào tủ điện công nghiệp. Nếu điện không đủ, dùng máy phát đặt ngoài xưởng, nơi thoáng khí và xa vật liệu dễ cháy.

Xưởng đang sản xuất có quay được cảnh công nhân làm việc không?

Được nếu chủ xưởng đồng ý và công nhân xuất hiện trong hình cũng đồng ý. Đi đúng lối đi, mặc đồ bảo hộ, không chạm máy móc, quay vào khu và giờ mà xưởng cho phép. Thống nhất trước những gì không được quay như quy trình riêng hay sản phẩm chưa ra mắt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138