BoiCanh.comBối Cảnh
Quay chụp nơi công cộng, di tích và flycam

Quay chụp ở phố đi bộ và phố cổ: chọn giờ vắng, giữ lối đi, hỏi nhà mặt phố

Kinh nghiệm quay phim, chụp ảnh ở phố đi bộ và phố cổ: chọn giờ, xin phép đúng chỗ, ứng xử với nhà mặt phố, gọn đồ, xử lý đám đông và người lọt khung hình.

Early morning in an old quarter street of Hanoi, a three-person photo crew with a tripod near shuttered shophouses, wet pavement, figures seen from behind, cool blue light

Phố đi bộ và phố cổ là bối cảnh được chọn nhiều nhất cho ảnh cưới, MV và phim ngắn, cũng là nơi ê-kíp dễ va chạm với người dân nhất. Lý do đơn giản: mặt đường là không gian chung, nhưng mỗi cánh cửa, bậc thềm, chậu cây, ban công hai bên đều là nhà của ai đó, và họ đang sống, đang buôn bán ngay lúc bạn dựng máy.

Bài này đi qua những việc cụ thể khi bạn chọn một con phố làm bối cảnh: xin phép đúng người, chọn khung giờ, sắp ê-kíp gọn, làm việc với nhà mặt phố và xử lý khi khách du lịch tràn vào khung hình. Các ví dụ về phố cổ Hà Nội, phố cổ Hội An nay thuộc thành phố Đà Nẵng, hay khu phố cũ ở Huế, chỉ để hình dung loại không gian, mỗi nơi có quy định và nhịp sinh hoạt riêng mà bạn cần hỏi tại chỗ.

Phố đi bộ khác phố cổ ở những điểm nào khi quay

Phố đi bộ thường là tuyến đường được cấm xe trong một số khung giờ cố định, thường là tối cuối tuần, có ban tổ chức hoặc đơn vị quản lý, có sân khấu biểu diễn, hàng rong được cấp chỗ, lực lượng giữ trật tự đi tuần. Khi phố đi bộ đang hoạt động, mặt đường gần như không còn chỗ trống; ngoài giờ đó, con phố trở lại là đường bình thường có xe chạy. Vì vậy câu hỏi đầu tiên khi chọn phố đi bộ là bạn muốn có không khí đông vui của giờ hoạt động hay muốn mặt đường trống của ngoài giờ.

Phố cổ thì khác. Không khí của nó đến từ mặt tiền nhà, mái ngói, cửa gỗ, biển hiệu cũ, những thứ đứng yên cả ngày. Nhiều khu phố cổ đồng thời là khu bảo tồn, có quy định riêng về sửa chữa mặt tiền, về treo đèn, về hoạt động thương mại, và có thể có ban quản lý chuyên trách. Người sống ở phố cổ cũng quen với máy ảnh hơn, nhưng chính vì quen nên họ mệt với những ê-kíp đứng chắn cửa nhà cả buổi.

Hiểu sự khác nhau này giúp bạn chọn đúng người để hỏi và đúng giờ để quay. Phố đi bộ đang mở thì hỏi ban quản lý phố đi bộ. Phố cổ có ban quản lý khu bảo tồn thì hỏi họ cùng với uỷ ban phường. Con phố cũ không có ban quản lý riêng thì phường là nơi bắt đầu.

Chọn khung giờ theo thứ bạn cần trên hình

Không có giờ nào hoàn hảo cho mọi cảnh. Bảng dưới gợi ý cách cân giữa ánh sáng, độ vắng và nhịp sinh hoạt; bạn nên khảo sát đúng khung giờ định quay ít nhất một lần, cùng thứ trong tuần.

Khung giờĐược gìMất gì
Rạng sáng, trước khi cửa hàng mởPhố vắng nhất, ánh sáng dịu, mặt đường có khi còn ướt sau khi quét rửaCửa nhà đóng, thiếu không khí sinh hoạt; người dân đang ngủ nên phải giữ thật yên lặng
Sáng muộn đến trưaCửa hàng mở, phố có sức sốngNắng gắt, bóng đổ cứng, khách du lịch bắt đầu đông
Chiều muộn, giờ vàngÁnh sáng ấm, đẹp cho ảnh cưới và chân dungĐông người nhất ở các phố du lịch, khó giữ khung hình sạch
Giờ xanh, vừa lên đènĐèn lồng, đèn cửa hàng tạo màu, trời còn chút sángThời gian rất ngắn, phải dựng sẵn từ trước
Tối khuya, sau khi phố đi bộ đóngMặt đường trống, đèn đường đềuNgười dân nghỉ ngơi, tiếng ồn ê-kíp dễ bị phàn nàn; nhiều nơi không cho quay khuya

Với phố cổ đông khách, nhiều thợ ảnh cưới chọn rạng sáng cho cảnh cần phố vắng, rồi quay lại giờ xanh cho cảnh cần đèn. Hai khung giờ ngắn và gọn thường cho kết quả tốt hơn một buổi chiều dài chen chúc.

Làm việc với nhà mặt phố trước khi bấm máy

Cửa nhà, bậc thềm, ban công là tài sản riêng. Bạn đứng trên vỉa hè quay về phía một cánh cửa gỗ đẹp, nhưng nếu diễn viên ngồi lên bậc thềm, tựa vào cánh cửa hay dịch chậu cây sang một bên thì bạn đang dùng đồ của người khác. Hỏi chủ nhà trước, nói rõ sẽ dùng bao lâu và có đụng vào gì không.

Cửa hàng đang buôn bán cần lối vào thông thoáng. Đứng chắn cửa một tiệm ăn hay tiệm lưu niệm trong giờ đông khách là cách nhanh nhất để bị nhắc. Hỏi chủ tiệm giờ nào vắng khách, và nếu cần quay lâu trước cửa, hãy đề nghị một khoản cảm ơn hợp lý hoặc mua hàng của họ, coi đó như một phần chi phí bối cảnh.

Biển hiệu, tên cửa hàng xuất hiện trên hình. Nếu sản phẩm là quảng cáo cho một nhãn hàng, việc biển hiệu của cửa hàng khác hiện rõ trong khung có thể gây rắc rối cho cả hai bên. Lựa góc máy, dùng tiêu cự để làm mờ hậu cảnh, hoặc xin phép chủ cửa hàng nếu bắt buộc phải lấy rõ.

Một lời chào trước tốt hơn mười lời xin lỗi sau. Trong buổi khảo sát, cử một người đi dọc đoạn phố định quay, chào các nhà xung quanh, nói ngày giờ sẽ quay và để lại cách liên lạc. Người dân biết trước thì ít khi khó chịu, có nhà còn chủ động mở cửa, bật đèn giúp ê-kíp.

Sắp ê-kíp và đồ nghề cho gọn trên một con phố hẹp

Phố cổ thường có vỉa hè hẹp, nhiều xe máy đỗ, dây điện chằng chịt. Ê-kíp càng gọn thì càng ít bị nhắc và càng dễ di chuyển theo ánh sáng.

  • Giới hạn số người đứng tại vị trí máy: người không có việc ở cảnh đó nên chờ ở một điểm tập kết cách xa, không đứng tụm trên vỉa hè.
  • Dồn túi đồ, vali thiết bị vào một chỗ sát tường, có người trông; không rải đồ dọc vỉa hè.
  • Ưu tiên đèn chạy pin và phản quang thay vì đèn cắm điện; không xin điện nhà dân nếu chưa thoả thuận rõ.
  • Chân máy đặt ở mép vỉa hè, chừa lối đi phía trong cho người dân; có người đứng cạnh chân máy để không ai vấp.
  • Trang phục và đạo cụ thay ở xe hoặc nơi đã thuê, không thay giữa phố.
  • Có một người chuyên lo trật tự: nhắc khéo khách du lịch, giữ lối, trả lời người dân hỏi han.
  • Mang túi rác riêng, dọn sạch trước khi rời mỗi vị trí.

Ê-kíp ảnh cưới thường có thói quen kéo cả nhóm trang điểm, phụ dâu, người cầm váy đi theo cô dâu. Ở phố hẹp, nên cho nhóm này đợi ở góc phố và chỉ đến khi cần chỉnh váy, tóc.

Đám đông, khách du lịch và người lọt vào khung hình

Ở phố đi bộ và phố cổ, bạn không thể dọn sạch khung hình như ở phim trường. Người qua lại có quyền đi trên con phố đó, và việc yêu cầu họ đứng chờ quá lâu là không hợp lý. Cách làm phổ biến là xin vài giây: người phụ trách trật tự nhẹ nhàng nói với người đi tới rằng ê-kíp đang quay một cảnh ngắn, nhờ đợi một chút hoặc đi phía sau máy. Đa số sẵn lòng, miễn là không bị giữ lâu.

Với những cảnh dài, hãy thiết kế cảnh để người qua đường trở thành một phần hậu cảnh tự nhiên thay vì cố xoá họ. Đặt máy sao cho người qua lại ở xa và mờ, nhân vật chính ở gần và rõ. Khi người lạ xuất hiện rõ mặt trong cảnh sẽ dùng cho mục đích thương mại, bạn có ba lựa chọn: xin họ đồng ý bằng văn bản ngắn, quay lại cảnh khác, hoặc làm mờ trong hậu kỳ.

Một tình huống hay gặp: khách du lịch thấy ê-kíp quay thì đứng lại chụp ké, có khi chụp luôn cô dâu, diễn viên. Bạn không cấm được người khác chụp ở nơi công cộng, nhưng có thể nhờ khéo họ đứng lùi ra để ê-kíp làm việc. Nếu diễn viên là người nổi tiếng, nên có thêm người giữ khoảng cách và chuẩn bị lối di chuyển ra xe.

Ánh sáng và tiếng ồn riêng của một con phố hẹp

Phố cổ thường hẹp, nhà hai bên cao vừa phải, nên nắng chỉ rọi xuống mặt đường trong một khoảng ngắn quanh giữa trưa, tuỳ hướng phố. Phần lớn thời gian còn lại, mặt đường nằm trong bóng râm còn tầng trên của nhà đối diện được nắng chiếu. Đó là lý do nhiều ảnh phố cổ đẹp nhất có nhân vật đứng trong bóng, hậu cảnh là mặt tiền sáng ấm. Khi khảo sát, hãy ghi lại giờ nào nắng chạm vào mặt tiền nào, chụp vài tấm bằng điện thoại ở cùng một chỗ đứng theo từng giờ để so.

Phố đi bộ buổi tối thì ngược lại: ánh sáng đến từ đèn đường, đèn cửa hàng, đèn sân khấu, màu sắc lẫn lộn, có chỗ quá sáng có chỗ tối hẳn. Nếu cảnh cần mặt diễn viên đẹp, bạn sẽ phải bổ sung một nguồn sáng nhỏ chạy pin đặt gần, thay vì cố dựa vào đèn phố.

Tiếng ồn là bài toán lớn hơn ánh sáng. Xe máy, loa của cửa hàng, nhạc biểu diễn, tiếng rao khiến việc thu lời thoại tại chỗ gần như không khả thi ở giờ đông. Với cảnh có thoại, hãy quay vào giờ vắng, dùng micro cài áo, và ghi thêm một đoạn tiếng nền của phố để hậu kỳ ghép. Còn với ảnh cưới và MV, âm thanh thường không quan trọng nên có thể chọn giờ thoải mái hơn.

Những thứ đừng làm dù chỉ để có một khung hình đẹp

Đừng tự ý gỡ, che hay dịch chuyển đồ của người dân và của địa điểm: biển hiệu, đèn lồng, xe máy đỗ, chậu cây, bàn ghế quán. Nếu một chiếc xe máy làm hỏng khung hình, hãy tìm chủ xe và hỏi, hoặc đổi góc máy. Dời xe người khác rồi xảy ra trầy xước là một cuộc cãi vã mà ê-kíp không muốn có.

Đừng trèo lên mái, ban công, bậc tam cấp của nhà cổ, kể cả khi trông có vẻ chắc chắn. Nhiều công trình cũ đang được bảo tồn, kết cấu yếu, và việc trèo lên vừa nguy hiểm vừa có thể vi phạm quy định bảo tồn. Muốn có góc cao, hãy thuê một ban công hay tầng trên của một quán, có thoả thuận rõ ràng.

Đừng thả khói, rải hoa giấy, kim tuyến, bong bóng xà phòng trên phố nếu chưa hỏi ban quản lý. Những thứ này đẹp trên hình nhưng để lại rác khó dọn, có thể làm trơn đường và làm phiền người đi bộ. Đừng để loa phát nhạc chạy theo cảnh quá to, nhất là sáng sớm và tối khuya. Và đừng nói dối về mục đích quay, như nói là ảnh cá nhân trong khi thực ra là quảng cáo cho một nhãn hàng; khi người dân phát hiện, họ có lý do chính đáng để phản đối.

Câu hỏi thường gặp

Chụp ảnh cưới ở phố cổ có phải xin phép không?

Tuỳ quy mô và tuỳ nơi. Một cặp đôi và một thợ ảnh cầm máy thường chỉ cần tôn trọng nội quy chung. Khi có ê-kíp đông, đèn, xe thiết bị hoặc chiếm chỗ lâu, bạn nên hỏi uỷ ban phường hoặc ban quản lý khu phố cổ trước. Quy định mỗi nơi khác nhau nên hỏi tại chỗ là chắc nhất.

Giờ nào phố cổ vắng người nhất để quay?

Thường là rạng sáng, trước khi cửa hàng mở và khách du lịch ra đường. Tuy vậy mỗi khu phố có nhịp riêng, có nơi chợ sớm họp rất đông lúc bốn năm giờ sáng. Hãy khảo sát đúng khung giờ, đúng ngày trong tuần định quay trước khi chốt lịch.

Có được nhờ người qua đường tránh khỏi khung hình không?

Bạn có thể nhờ khéo, nhưng không có quyền bắt họ dừng lại hay đi đường khác. Hãy xin vài giây, cảm ơn khi họ hợp tác và chấp nhận rằng người đi bộ có quyền ưu tiên trên phố. Cảnh cần khung hình sạch hoàn toàn nên chuyển sang giờ vắng hoặc bối cảnh tư nhân.

Muốn quay từ ban công nhà dân thì thoả thuận thế nào?

Gặp chủ nhà trước, nói rõ số người lên ban công, thời gian, thiết bị mang theo và cách bảo vệ sàn, lan can. Thống nhất khoản cảm ơn hoặc phí thuê bằng văn bản ngắn. Đừng để quá nhiều người lên cùng lúc vì ban công nhà cũ có thể không chịu được tải.

Có dùng loa phát nhạc khi quay MV ở phố đi bộ được không?

Nhiều phố đi bộ có sân khấu và quy định về âm lượng, khung giờ phát nhạc. Bạn nên hỏi ban quản lý trước. Phương án phổ biến là diễn viên nghe nhạc qua tai nghe nhỏ hoặc loa đặt rất gần với âm lượng thấp, phần âm thanh chính ghép lại trong hậu kỳ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138