BoiCanh.comBối Cảnh
Từng loại không gian làm bối cảnh

Tiệm cắt tóc làm bối cảnh: gương khắp nơi, ghế xoay và tiệm vẫn có khách

Tiệm cắt tóc là bối cảnh nhỏ nhưng khó vì gương ở mọi phía làm lộ máy quay. Cách đặt máy, chọn giờ vắng khách, làm việc với thợ và giữ an toàn với dao kéo.

Small neighborhood barbershop in Can Tho, empty barber chair facing a wall mirror angled away from view, crew member seen from behind holding a black cloth, warm tungsten light

Tiệm cắt tóc là một bối cảnh nhỏ nhưng giàu chuyện: người thợ già với cái kéo và lược quen tay, cậu thanh niên lần đầu cắt kiểu tóc mới trước buổi hẹn, cuộc tán gẫu chuyện xóm giữa thợ và khách quen. Phim ngắn, MV, quảng cáo sản phẩm chăm sóc tóc và phim tài liệu về nghề rất hay tìm đến tiệm tóc, từ tiệm truyền thống đầu ngõ tới salon hiện đại.

Nhưng tiệm cắt tóc là một trong những không gian khó quay nhất tính theo mét vuông. Gương ở khắp nơi, có tiệm gương hai mặt đối nhau, máy quay đặt ở đâu cũng thấy chính nó. Tiệm nhỏ, ghế xoay, thợ đang làm việc với dao cạo và kéo sắc, khách vẫn ra vào. Bài này giải bài toán gương, chọn giờ, làm việc với thợ và giữ an toàn trong không gian chật.

Các kiểu tiệm tóc và cảnh hợp với từng kiểu

Tiệm cắt tóc nam truyền thống với ghế sắt bọc da, gương lớn, quạt trần, tờ lịch cũ, thợ đứng tuổi là bối cảnh cho cảnh hoài niệm, cảnh cha con, cảnh những người đàn ông trong xóm. Tiệm kiểu này thường nhỏ, ánh sáng vàng, đồ đạc ít thay đổi qua nhiều năm, đúng thứ phim cần mà đạo cụ khó làm giả.

Salon tóc hiện đại có ánh sáng trắng, nhiều ghế, bồn gội, khu nhuộm uốn, hợp với quảng cáo dầu gội, phim về người trẻ, cảnh nhân vật đổi diện mạo trước một sự kiện. Không gian rộng hơn tiệm truyền thống nhưng gương, đèn và bề mặt bóng còn nhiều hơn. Tiệm cắt tóc nữ kiêm làm móng ở khu dân cư lại cho cảm giác thân mật, nhiều chuyện trò, hợp cảnh hài và cảnh đời thường.

Cắt tóc vỉa hè với chiếc gương treo trên thân cây, ghế gỗ đặt sát tường là hình ảnh rất Việt Nam. Nhưng đó là không gian công cộng, người qua đường lọt vào hình và đoàn có thể chắn vỉa hè; quay ngắn, gọn, ít thiết bị, và nếu đoàn lớn thì hỏi chính quyền địa phương. Chọn kiểu tiệm theo nhân vật trước, rồi mới tính chuyện tìm tiệm nào đẹp.

Bài toán gương: đặt máy để không thấy chính mình

Đứng chéo, đừng đứng thẳng. Gương phản chiếu theo góc tới bằng góc phản xạ. Đặt máy chéo góc với mặt gương, máy sẽ thấy hình phản chiếu của phần phòng phía bên kia chứ không thấy chính nó. Người quay nên đứng ở vị trí định đặt máy, nhìn vào gương: nếu thấy mắt mình trong gương thì gương cũng thấy máy.

Ống kính dài, đứng xa hơn. Dùng ống tele đứng xa và quay vào hình phản chiếu của khách trong gương là cách kinh điển để có cảnh nhân vật nhìn mình trong gương mà máy không lộ. Khoảng cách xa thu hẹp góc nhìn, giảm phần gương lọt vào khung.

Nghiêng gương một chút, nếu được phép. Gương treo hoặc gương đứng có thể nghiêng vài độ bằng miếng chêm phía sau, đủ đổi hướng phản chiếu ra khỏi máy. Chỉ làm khi chủ tiệm cho phép, chêm chắc chắn, và trả lại đúng góc sau khi quay. Gương gắn chết vào tường thì đừng cố.

Che bằng vải đen. Khi không né được, phủ vải đen lên máy, người quay mặc đồ tối màu, đứng sát sau vải. Trong hình phản chiếu, vùng tối đó hoà vào phần tối của phòng. Cách này hay dùng cho cảnh có gương hai mặt đối nhau, vốn tạo ra hành lang hình ảnh vô tận rất đẹp nhưng không có chỗ nào để giấu máy.

Xử lý phần còn lại ở hậu kỳ. Một vệt chân đèn hay bóng người quay lướt qua trong gương có thể xoá ở hậu kỳ, nhưng tốn công và tốn tiền. Dùng hậu kỳ cho vài khung khó, đừng dựa vào nó cho cả cảnh.

Chọn giờ và cách thuê tiệm

Tiệm tóc sống bằng khách ra vào trong ngày. Chọn giờ quay hợp với nhịp của tiệm giúp chủ tiệm dễ đồng ý và đoàn làm việc thoải mái.

Cách thuêKhi nào phù hợpCần thống nhất
Thuê trọn tiệm, đóng cửaCảnh có thoại, nhiều góc, dùng diễn viên làm kháchThời gian đóng cửa, khoản bù doanh thu, giờ trả tiệm
Quay trước giờ mở cửaCảnh ngắn, cảnh thợ chuẩn bị dụng cụ, cảnh tiệm vắngGiờ đến, ai mở cửa, khi khách đầu tiên đến thì đoàn làm gì
Quay vào ngày tiệm nghỉCảnh dài, cần dời ghế, thay đènChủ tiệm có mặt không, ai giữ chìa khoá
Quay khi tiệm vẫn bánPhim tài liệu, cảnh thợ và khách quen thậtXin phép từng khách lọt hình, không chắn ghế thợ, đoàn tối giản
Ngày thường đầu tuầnNhiều tiệm vắng hơn cuối tuần và trước dịp lễ TếtHỏi chủ tiệm lịch đông vắng thực tế của chính tiệm

Trước Tết và trước các dịp lễ là mùa đông khách nhất của tiệm tóc. Xin thuê vào thời điểm này gần như chắc chắn bị từ chối hoặc phải bù rất nhiều, nên tránh xếp lịch quay tiệm tóc vào những tuần đó.

An toàn với dao, kéo, máy sấy và hoá chất

Tiệm tóc có nhiều dụng cụ sắc và thiết bị nhiệt hơn ta nghĩ. Trong không gian chật với thêm máy quay, dây điện và người đi lại, rủi ro tăng lên. Những nguyên tắc sau giúp ngày quay an toàn.

  • Thao tác cắt, cạo bằng dao thật chỉ do thợ thật làm; diễn viên đóng vai thợ cầm kéo thì dùng kéo đạo cụ hoặc chỉ làm động tác không chạm da.
  • Cảnh cạo mặt, cạo gáy bằng dao cạo phải để thợ có tay nghề làm, diễn viên làm khách được thông báo trước và đồng ý.
  • Máy sấy, máy duỗi, máy uốn đang nóng đặt trên giá, không để trên ghế hay sàn nơi người qua lại.
  • Hỏi khu vực hoá chất nhuộm, uốn; không đặt đèn nóng gần, không để đồ ăn uống của đoàn ở đó.
  • Dây điện của đoàn đi sát tường, dán cố định, không vắt qua lối đi giữa ghế và bồn gội.
  • Sàn có tóc vụn và nước từ bồn gội rất trơn, quét và lau trước khi đặt thiết bị.
  • Ổ điện của tiệm thường đã cắm kín máy sấy; hỏi tải điện và không cắm chồng nhiều thiết bị nóng vào một ổ.

Tóc vụn còn là kẻ thù của thiết bị: chui vào khe máy, bám trên ống kính, kẹt trong khoá túi. Che thiết bị khi không dùng và lau kỹ sau buổi quay.

Làm việc với thợ và khách quen

Người thợ là linh hồn của tiệm tóc trên hình, và họ không phải diễn viên. Cách đoàn đối xử với họ quyết định cảnh quay có tự nhiên hay không.

  1. Gặp thợ trong buổi khảo sát, nói rõ cảnh cần gì, quay bao lâu, họ có xuất hiện trên hình không.
  2. Hỏi thợ có đồng ý lên hình không và xin xác nhận về hình ảnh, tách bạch với sự đồng ý cho thuê tiệm của chủ.
  3. Để thợ làm đúng thao tác quen tay, đừng bắt họ diễn lại theo cách đoàn tưởng tượng.
  4. Nếu cần khách quen thật trong cảnh, chủ tiệm giới thiệu và tự khách quyết định có tham gia không.
  5. Trao đổi với thợ về lịch: cảnh nào cần họ thật sự cắt, cảnh nào chỉ cần động tác, để họ không phải cắt tóc cho cùng một người nhiều lần.
  6. Cuối ngày, cảm ơn thợ và khách quen tham gia, gửi họ sản phẩm khi phát hành nếu họ muốn.

Diễn viên cần cắt tóc thật cho vai diễn thì nên cắt ở đúng đúp quay, vì tóc không mọc lại kịp để quay đúp thứ hai. Thống nhất kỹ với đạo diễn và thợ từ trước, có phương án cho trường hợp phải quay lại.

Dàn cảnh tiệm tóc theo nhân vật và thời đại

Tiệm thật đã có sẵn câu chuyện. Một tiệm mở mấy chục năm có chồng báo cũ, hộp lược nhựa sờn, tấm ảnh người mẫu tóc bạc màu dán trên tường, chiếc radio đặt góc quầy. Người phụ trách đạo cụ nên quan sát kỹ và giữ lại những thứ đó, chỉ dời ra những gì lệch với kịch bản.

Lỗi thời đại hay lộ ở chi tiết nhỏ. Phim lấy bối cảnh vài chục năm trước mà trong gương phản chiếu chiếc điện thoại thông minh trên quầy, hay hộp sản phẩm đời mới trên kệ, là lỗi khán giả bắt rất nhanh. Vì gương nhân đôi mọi thứ, cần kiểm cả phần phòng phía sau máy, nơi bình thường không ai để ý.

Tên tiệm và nhãn sản phẩm. Tên tiệm trên bảng hiệu, nhãn dầu gội và thuốc nhuộm trên kệ đều là thương hiệu. Hỏi chủ tiệm có muốn tên tiệm xuất hiện không; nhãn sản phẩm thì quay mặt chai vào trong hoặc thay bằng chai trơn, nhất là khi sản phẩm của bạn là quảng cáo cho một hãng chăm sóc tóc khác.

Ghế xoay và vị trí ghế. Ghế cắt tóc nặng, có loại gắn chặt xuống sàn. Không tự tháo hay dời ghế; nếu cần đổi hướng, chỉ xoay ghế và trả về đúng hướng cũ. Đánh dấu vị trí ban đầu bằng băng keo giấy dễ bóc trên sàn, gỡ sạch khi về.

Ánh sáng và âm thanh trong tiệm nhỏ

Tiệm tóc thường có một dãy đèn chiếu thẳng vào mặt khách ngồi trước gương, để thợ nhìn rõ đường cắt. Ánh sáng này hợp cho thợ nhưng thường phẳng trên hình, và chính dãy đèn đó lại phản chiếu trong gương thành những đốm sáng chói. Người quay hay tắt bớt đèn gương, giữ một bóng làm điểm nhấn hậu cảnh và đánh sáng mặt diễn viên từ phía bên, nơi không có gương đối diện.

Tiệm truyền thống có cửa mở ra phố, ánh sáng ban ngày tràn vào một phía rất đẹp nhưng thay đổi theo giờ. Khảo sát đúng giờ dự định quay, chụp ảnh hướng nắng và để ý xe cộ đỗ trước tiệm có che mất ánh sáng không. Rèm hoặc tấm che ở cửa giúp kiểm soát khi nắng gắt.

Về âm thanh, tiếng máy sấy, tiếng tông đơ, tiếng quạt và tiếng xe ngoài phố trộn lẫn. Với cảnh có thoại, tắt máy sấy và quạt trong lúc thu, đóng cửa nếu được. Tiếng kéo cắt lách cách và tiếng tông đơ thì nên ghi riêng một đoạn sạch để dùng ở hậu kỳ, vì đó chính là âm thanh làm nên không khí của tiệm, khán giả nghe là nhận ra ngay.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao để máy quay không lộ trong gương tiệm tóc?

Đặt máy chéo góc với mặt gương, dùng ống tele đứng xa, nghiêng gương vài độ nếu chủ tiệm cho phép, hoặc phủ vải đen lên máy và người quay mặc đồ tối. Đứng ở vị trí đặt máy nhìn vào gương: thấy mắt mình trong gương thì gương cũng thấy máy.

Thuê tiệm cắt tóc để quay nên chọn giờ nào?

Trước giờ mở cửa, ngày tiệm nghỉ hoặc ngày thường đầu tuần thường dễ hơn. Thuê trọn tiệm thì thoả thuận khoản bù doanh thu. Tránh xếp lịch vào những tuần trước Tết và trước lễ, mùa đông khách nhất của tiệm tóc.

Diễn viên đóng vai thợ có được cầm dao cạo thật không?

Không nên. Thao tác cắt, cạo bằng dụng cụ thật để thợ thật làm; diễn viên đóng vai thợ dùng kéo đạo cụ hoặc chỉ làm động tác không chạm da. Cảnh cạo mặt bằng dao cạo phải do thợ có tay nghề làm, và người ngồi ghế được báo trước và đồng ý.

Có được quay khách đang cắt tóc trong tiệm không?

Chỉ khi khách đó đồng ý. Khách đến cắt tóc, không phải đến đóng phim. Nhờ chủ tiệm giới thiệu, để khách tự quyết định, và tốt nhất có xác nhận về hình ảnh. Khách không muốn thì né góc máy hoặc dùng diễn viên làm khách.

Diễn viên cần cắt tóc thật cho vai thì quay thế nào?

Cắt đúng ở đúp quay vì tóc không mọc lại để quay đúp thứ hai. Bố trí nhiều máy cùng lúc nếu có thể, thống nhất kỹ với đạo diễn và thợ từ trước, và có phương án cho trường hợp phải quay lại như dùng tóc giả hoặc đổi góc.

Quay cảnh cắt tóc vỉa hè có cần xin phép không?

Ngoài sự đồng ý của người thợ, cắt tóc vỉa hè nằm trên không gian công cộng nên đoàn cần quay ngắn, gọn, không chắn lối đi và tránh quay rõ mặt người qua đường. Đoàn lớn hoặc quay lâu thì hỏi chính quyền địa phương và tra quy định hiện hành.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138