BoiCanh.comBối Cảnh
Tìm và khảo sát bối cảnh

Cách tìm bối cảnh quay phim, chụp ảnh: sáu nguồn ứng viên và cách hỏi mỗi nguồn

Sáu nguồn tìm bối cảnh quay chụp: người quen, hội nhóm, ảnh mạng xã hội, đi bộ thực tế, người giới thiệu địa phương, kho của đoàn, kèm cách nhắn hỏi từng nguồn.

Young Vietnamese woman on a motorbike parked by a quiet lane in Da Nang, looking up at an old two-storey house with shuttered windows, seen from behind, late afternoon

Bối cảnh tốt hiếm khi đến từ một nguồn duy nhất; cách tìm hiệu quả là thả lưới cùng lúc qua sáu kênh rồi lọc dần. Sáu kênh đó là mạng lưới người quen, hội nhóm trên mạng xã hội, lần theo ảnh người khác đã đăng, đi bộ hoặc chạy xe lang thang khu vực phù hợp, người giới thiệu ở địa phương, và kho bối cảnh của chính đoàn. Mỗi kênh có thế mạnh, điểm yếu và cách hỏi riêng.

Bài này viết cho người đang cầm trong tay danh sách bối cảnh và đoạn mô tả tìm kiếm, cần biết đi đâu để có ứng viên. Nếu bạn chưa có hai thứ đó, nên làm trước, vì đi tìm khi chưa rõ mình cần gì là cách nhanh nhất để tốn một tuần mà không có gì dùng được.

Sáu nguồn ứng viên và mỗi nguồn hợp với việc gì

Người quen và người quen của người quen. Đây là nguồn có tỉ lệ đồng ý cao nhất, vì chủ nhà tin người giới thiệu. Hợp với nhà ở, căn hộ, cửa hàng nhỏ, văn phòng. Điểm yếu là phạm vi hẹp và dễ ngại từ chối khi bối cảnh không hợp.

Hội nhóm trên mạng xã hội. Các nhóm về làm phim, nhiếp ảnh, cho thuê nhà, nhóm cư dân khu phố, nhóm yêu nhà cổ đều có thể cho gợi ý. Hợp khi cần số lượng ứng viên nhanh. Điểm yếu là nhiều gợi ý lạc đề và phải lọc kỹ.

Lần theo ảnh người khác đã đăng. Ảnh check-in, ảnh cưới, ảnh quán cà phê trên mạng là kho tham khảo khổng lồ. Hợp với quán, không gian kinh doanh, góc phố. Điểm yếu là ảnh đã chỉnh màu, góc chọn lọc, thực tế có thể khác xa.

Đi thực tế không hẹn trước. Chạy xe chậm qua các khu phố, làng, khu công nghiệp cũ phù hợp với không khí kịch bản. Hợp với ngoại cảnh, mặt tiền, đường phố. Điểm yếu là tốn thời gian và phải gõ cửa người lạ.

Người giới thiệu ở địa phương. Trưởng thôn, tổ trưởng dân phố, chủ quán nước đầu ngõ, xe ôm lâu năm, người quản lý một khu nhà trọ thường biết nhà nào trống, nhà nào cũ, chủ nào dễ tính. Hợp khi quay ở tỉnh xa hoặc vùng nông thôn.

Kho bối cảnh của đoàn. Ghi chú và ảnh từ những dự án trước. Đây là nguồn rẻ nhất và đáng tin nhất, vì bạn đã từng tới tận nơi. Điểm yếu là địa điểm có thể đã đổi chủ, sửa sang hoặc không còn cho quay.

Nhắn cho người quen sao cho họ nhớ ra đúng chỗ

Tin nhắn "có ai biết nhà nào đẹp cho mượn quay phim không" gần như không bao giờ có kết quả, vì nó không gợi cho người đọc một hình ảnh nào. Người ta chỉ nhớ ra một ngôi nhà khi bạn mô tả đặc điểm cụ thể: "nhà cũ có cầu thang gỗ", "căn hộ tầng cao nhìn ra sông", "tiệm tạp hoá còn tủ kính kiểu cũ".

Một tin nhắn hiệu quả gồm ba phần: ai đang cần và để làm gì, không gian trông như thế nào kèm một ảnh tham khảo, và thời gian dự kiến. Ví dụ giả định: "Nhóm em đang làm phim ngắn tốt nghiệp, cần mượn một căn bếp cũ có cửa sổ lớn ở khu vực Hải Phòng, quay một buổi sáng tuần sau, khoảng tám người. Anh chị có biết nhà ai như ảnh này không ạ?" Đọc xong, người nhận biết ngay mình có liên quan hay không.

Gửi riêng từng người thay vì gửi một tin cho cả danh bạ. Tin nhắn riêng cho thấy bạn nghĩ tới họ, và họ có cảm giác trách nhiệm phải trả lời. Khi được giới thiệu, hỏi xin người quen nhắn trước cho chủ nhà một câu, rồi bạn mới liên lạc; cuộc gọi lạnh từ người lạ bị từ chối nhiều hơn hẳn cuộc gọi đã được báo trước.

Đăng hội nhóm: viết bài thế nào để nhận gợi ý đúng

Hội nhóm cho bạn nhiều gợi ý nhất trong thời gian ngắn nhất, nhưng cũng nhiều nhiễu nhất. Những điểm dưới đây giúp bài đăng thu được gợi ý dùng được.

  • Đọc nội quy nhóm trước, nhiều nhóm cấm bài tìm kiếm có tính thương mại hoặc yêu cầu gắn nhãn riêng.
  • Câu đầu tiên nêu loại không gian và khu vực, vì phần lớn người lướt chỉ đọc một dòng.
  • Đính kèm hai tới bốn ảnh tham khảo về không khí, ghi rõ đó là ảnh minh hoạ chứ không phải địa điểm đã có.
  • Ghi ngày quay dự kiến và thời lượng, để chủ nhà biết có kịp sắp xếp không.
  • Nói trước đoàn có bao nhiêu người, có dùng đèn lớn hay không, có cam kết che chắn và trả lại nguyên trạng.
  • Nêu rõ cách liên hệ qua tin nhắn riêng, không để số điện thoại công khai trong nhóm đông người.
  • Cảm ơn và cập nhật bài khi đã tìm được, để người khác không tiếp tục gửi gợi ý.

Với người gửi gợi ý trong phần bình luận, đừng trả lời "để em xem" rồi im lặng. Nếu chỗ đó không hợp, nói ngắn lý do: "nhà đẹp quá nhưng cảnh cần sân trong ạ". Người khác đọc được sẽ gợi ý sát hơn.

Lần theo ảnh trên mạng mà không bị ảnh đánh lừa

Ảnh mạng xã hội là cách nhanh để biết một không gian có tồn tại hay không, nhưng là cách tệ để đánh giá nó có dùng được không. Người chụp đã chọn góc đẹp nhất, giờ nắng đẹp nhất, chỉnh màu cho ấm, và cắt đi cái cột điện, cái máy lạnh, bãi xe máy ngay bên cạnh. Một góc quán trông rộng rãi trên ảnh có khi chỉ đủ một bàn hai ghế.

Cách đọc ảnh mạng: tìm nhiều ảnh của cùng một chỗ do nhiều người đăng, vào các thời điểm khác nhau, để ghép ra hình dung toàn cảnh. Để ý những chi tiết người chụp không cố tình đưa vào: mép khung có lộ ra đường lớn không, phản chiếu trên kính có thấy toà nhà cao tầng không, bóng đổ cho biết nắng chiếu từ hướng nào. Ảnh chụp đêm cho biết khu vực có đèn đường hay không.

Ảnh mạng chỉ dùng để lọt vào danh sách ứng viên, không bao giờ dùng để chốt. Mọi địa điểm tìm qua ảnh đều phải qua bước gọi hỏi và tới tận nơi. Cũng đừng lấy ảnh người khác chụp để đưa vào hồ sơ trình đạo diễn; ảnh đó có quyền tác giả của người chụp, và quan trọng hơn, nó không phản ánh đúng thứ đoàn sẽ thấy.

Đi thực tế và nhờ người địa phương: chuẩn bị gì

Hai nguồn này đòi hỏi bạn ra đường và nói chuyện với người lạ. Chuẩn bị tốt giúp mỗi chuyến đi đem về nhiều hơn và giữ an toàn cho bạn.

ViệcChuẩn bịLưu ý
Chọn khu vựcKhoanh ba bốn khu theo không khí kịch bản trên bản đồ điện thoạiĐi buổi sáng sớm hoặc chiều muộn để thấy khu vực vào giờ quay thường gặp
Ghi nhậnĐiện thoại sạc đầy, ghi vị trí từng chỗ đẹp ngay khi thấyChụp từ ngoài đường, không chụp vào trong nhà người khác khi chưa xin phép
Gõ cửaMột tờ giấy giới thiệu ngắn về dự án, tên đoàn, người phụ tráchNói rõ đây mới là đi tìm, chưa chắc chọn, để chủ nhà không kỳ vọng sai
Hỏi người địa phươngẢnh tham khảo trên điện thoại để chỉ cho dễ hiểuHỏi chủ quán nước, tổ trưởng dân phố; cảm ơn bằng việc mua nước, không hứa hẹn tiền
An toànBáo người trong đoàn lộ trình và giờ vềKhông vào nhà một mình nếu thấy không yên tâm, hẹn lại hôm khác đi hai người

Ở vùng nông thôn hoặc tỉnh xa như Lào Cai, Gia Lai hay Cà Mau, người giới thiệu địa phương gần như là nguồn bắt buộc. Họ biết nhà nào chủ đang đi làm xa, nhà nào sắp sửa, con đường nào mùa mưa ngập, những thông tin mà không ảnh mạng nào cho bạn được.

Gom ứng viên về một bảng để không lạc

Sau vài ngày thả lưới, bạn sẽ có ứng viên từ khắp nơi: tin nhắn người quen, bình luận hội nhóm, ảnh lưu từ mạng, vị trí đánh dấu khi đi đường. Nếu không gom về một chỗ, tới lúc lọc bạn sẽ không nhớ căn nhà nào là của ai giới thiệu, đã hỏi chủ chưa, chủ trả lời thế nào.

Một bảng tính đơn giản là đủ, mỗi dòng một ứng viên, gồm các cột: thuộc bối cảnh nào trong danh sách, tên gọi tạm, khu vực, nguồn và người giới thiệu, ảnh sơ bộ, liên hệ chủ, trạng thái (chưa hỏi, đã hỏi, chờ trả lời, loại, đi xem), và ghi chú lý do loại. Cột lý do loại nghe có vẻ thừa, nhưng ở dự án sau, đó là thông tin quý: chỗ bị loại vì không hợp kịch bản này có thể hợp kịch bản khác.

Khi mỗi bối cảnh trong danh sách đã có từ năm ứng viên, chuyển sang bước lọc từ xa. Đừng đi xem từng chỗ ngay khi vừa tìm thấy; đi gom theo khu vực và theo ngày sẽ tiết kiệm đáng kể thời gian di chuyển.

Lọc từ xa trước khi đi xem: bốn câu hỏi loại trừ

Đi xem tận nơi tốn nửa buổi cho mỗi chỗ, gọi điện chỉ tốn năm phút. Trước khi xếp lịch khảo sát, liên lạc với chủ từng ứng viên và hỏi lần lượt bốn câu dưới đây. Một câu trả lời "không" ở chỗ then chốt là đủ để gạch tên.

  1. Anh chị có sẵn lòng cho một đoàn quay phim, chụp ảnh làm việc trong nhà mình không? Nhiều người thích được giới thiệu nhưng không muốn người lạ vào nhà cả ngày.
  2. Khoảng thời gian dự kiến có trống không, và khung giờ trong ngày có bị giới hạn gì không, ví dụ phải xong trước giờ đón con hay không được ở lại sau chín giờ tối?
  3. Những yêu cầu bắt buộc của cảnh có thật sự có ở đây không? Hỏi cụ thể: cửa sổ phòng bếp quay ra sân hay ra đường, cầu thang bằng gỗ hay bê tông, phòng rộng chừng bao nhiêu.
  4. Có hoạt động nào của cảnh mà chủ nhà chắc chắn không đồng ý không, như nấu ăn thật, hút thuốc trong khung hình, dùng khói, kê lại đồ đạc?

Ghi câu trả lời vào cột trạng thái của bảng ứng viên. Ứng viên qua được cả bốn câu mới được xếp lịch đi xem. Cách này thường cắt bớt được một nửa danh sách mà không tốn một chuyến xe nào, và giúp chủ nhà thấy bạn làm việc có trước có sau, dễ tin hơn khi gặp mặt.

Khi gọi, giới thiệu ngắn mình là ai, ai giới thiệu, dự án gì, và nói rõ đây mới là vòng tìm hiểu. Đừng hứa chọn nhà người ta ngay trên điện thoại chỉ vì ảnh đẹp.

Câu hỏi thường gặp

Có nên trả tiền cho người giới thiệu bối cảnh không?

Tuỳ thoả thuận. Người quen thường không lấy, bạn có thể cảm ơn bằng quà hoặc ghi tên trong phần cảm ơn của phim. Người làm nghề giới thiệu bối cảnh chuyên nghiệp thì có phí riêng, nên hỏi rõ trước khi nhờ.

Đăng hội nhóm có bị lộ ý tưởng phim không?

Bạn chỉ cần mô tả không gian, không cần kể nội dung phim. Một câu kiểu "cần căn bếp cũ có cửa sổ lớn" không làm lộ gì. Nếu dự án quảng cáo có yêu cầu giữ bí mật, dùng tên dự án tạm.

Thấy một ngôi nhà đẹp ngoài đường, có nên gõ cửa ngay không?

Có thể, nếu bạn lịch sự và nói rõ mình là ai, đang làm gì. Chọn giờ hợp lý, tránh giờ ăn và giờ nghỉ trưa. Chủ nhà từ chối thì cảm ơn và đi, không nài ép hay quay lại nhiều lần.

Một bối cảnh cần bao nhiêu ứng viên là đủ?

Năm tới mười ứng viên trên giấy cho mỗi bối cảnh là mức thoải mái. Sau lọc từ xa còn khoảng ba, sau khảo sát thực địa còn một chính và một dự phòng. Bối cảnh hiếm có thể chấp nhận ít hơn.

Ảnh lưu từ mạng có dùng trong hồ sơ trình đạo diễn được không?

Chỉ nên dùng ở giai đoạn rất sớm để gợi ý, và ghi rõ nguồn. Hồ sơ chính thức phải dùng ảnh do đoàn tự chụp khi khảo sát, vì ảnh mạng đã chỉnh sửa và thuộc quyền của người chụp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138