Chụp ảnh cưới ở phố cổ đẹp nhất vào sáng sớm, trước khi xe cộ và khách tham quan đổ ra đường, và chỉ thật sự trọn vẹn khi cặp đôi nhớ rằng mình đang đứng trước cửa nhà của người khác. Những dãy tường vàng, cửa gỗ, mái ngói rêu và hẻm nhỏ là nền rất hợp với áo dài, vest cổ điển hay váy đơn giản, nhưng cũng là nơi người dân đang sống, đang buôn bán mỗi ngày.
Phần dưới đây nói về cách chọn giờ, chọn góc, phối trang phục hợp với tường cũ, cách ứng xử với cư dân và cửa hàng, chuyện vé tham quan ở những khu có ban quản lý, kèm một lịch chụp mẫu nửa ngày. Ví dụ dùng phố cũ ở Hà Nội, phố cổ Hội An thuộc thành phố Đà Nẵng và các dãy nhà xưa ở TP.HCM, nhưng nguyên tắc dùng được cho mọi khu phố có tuổi.
Phố cổ hợp với cặp đôi nào
Phố cổ hợp nhất với những cặp đôi thích cảm giác hoài niệm, chậm rãi, và chịu được chuyện đi bộ nhiều. Một buổi chụp phố cổ gần như là một buổi tản bộ: đi vài chục mét, dừng ở một khung cửa, đi tiếp, rẽ vào một con hẻm. Ai thích đứng yên ở một chỗ thật đẹp và chụp lâu sẽ thấy phố cổ hơi vất vả.
Trang phục hợp với phố cổ là trang phục không quá cồng kềnh. Áo dài, áo the khăn xếp, vest màu nâu hoặc màu kem, váy trắng dáng suông, váy midi đều dễ di chuyển và hợp với tông tường cũ. Váy đuôi dài nhiều tầng đẹp nhưng khó kéo qua bậc thềm, vỉa hè, nắp cống, và dễ bẩn chỉ sau vài khung đầu tiên.
Phố cổ cũng hợp với cặp đôi muốn ảnh có người, có đời sống: một bà cụ quét sân phía xa, một chiếc xe đạp chở hoa, một quán nước mở cửa. Những chi tiết đó làm ảnh có hồn, miễn là được người trong ảnh đồng ý hoặc họ chỉ là hình dáng mờ, không rõ mặt. Nếu cặp đôi muốn ảnh hoàn toàn vắng người, phố cổ đòi hỏi đi rất sớm và chấp nhận rằng không phải góc nào cũng sạch bóng người.
Chọn giờ: vì sao gần như mọi buổi chụp phố cổ đều bắt đầu từ tờ mờ sáng
Đường vắng. Từ lúc trời hửng sáng tới khoảng bảy, tám giờ, phần lớn khu phố cổ còn yên. Cửa hàng chưa mở, xe máy chưa đỗ kín vỉa hè, khách tham quan chưa tới. Đây là khoảng thời gian duy nhất có thể chụp một con phố dài gần như trống.
Ánh sáng mềm. Nhà phố cổ thường thấp và sát nhau, nắng sớm chiếu xiên làm tường vàng ấm lên mà không gắt. Tới giữa buổi sáng, nắng rọi thẳng xuống lòng đường hẹp, tạo vệt sáng tối gắt, mặt người dễ bị bóng mái che nửa trên.
Mát cho người mặc lễ phục. Đi bộ vài cây số trong áo dài, vest và lớp trang điểm dày dưới nắng trưa là thử thách thật. Buổi sáng sớm giữ được lớp trang điểm lâu hơn và mọi người ít cáu kỉnh hơn.
Chiều muộn là lựa chọn thứ hai. Khoảng một tiếng trước khi trời tối, nắng xiên lại và nhiều phố cổ lên đèn, tạo ảnh ấm. Đổi lại phố rất đông, nhất là cuối tuần. Nếu chụp chiều, nên chọn những hẻm nhỏ, sân trong hoặc khúc sông thay cho trục phố chính.
Tránh ngày lễ và ngày rằm ở khu có lễ hội đêm. Một số khu phố cổ đông hẳn lên vào cuối tuần, dịp lễ hoặc các đêm có hoạt động văn hoá. Hỏi người địa phương hoặc thợ ảnh nơi đó trước khi chốt ngày.
Các kiểu góc trong phố cổ và lưu ý từng kiểu
Mỗi khu phố cổ khác nhau, nhưng góc chụp thường rơi vào vài kiểu quen thuộc. Bảng sau giúp bạn và thợ ảnh lên danh sách khung cần có trước khi đi.
| Kiểu góc | Ảnh cho ra | Lưu ý |
|---|---|---|
| Trục phố dài nhìn thẳng | Ảnh rộng, có chiều sâu, cặp đôi nhỏ giữa phố | Chỉ chụp được khi phố vắng; chú ý dây điện và biển hiệu trên cao |
| Tường màu và khung cửa gỗ | Ảnh chân dung, ảnh bán thân gọn | Cửa là cửa nhà người khác, xin phép trước khi đứng tựa |
| Hẻm nhỏ, cầu thang cũ | Ảnh thân mật, ánh sáng chéo | Lối đi chung của cư dân, đứng sát một bên, chụp nhanh |
| Ban công, cửa sổ tầng hai | Ảnh nhìn xuống phố, ảnh trên cao | Thường thuộc quán hoặc nhà dân, phải hỏi và thường phải gọi đồ hoặc trả phí |
| Bờ sông, bến thuyền trong phố | Ảnh có mặt nước, phản chiếu | Lối đi trơn buổi sớm, không leo lên thuyền khi chưa hỏi chủ |
| Quán nhỏ, sạp hàng sáng sớm | Ảnh đời thường, có màu sắc | Hỏi người bán, mua ủng hộ, không chụp rõ mặt khách khác |
Một buổi chụp phố cổ tốt thường có đủ ba loại: một vài khung rộng để thấy không khí, nhiều khung trung để thấy trang phục và cử chỉ, vài khung cận ở cửa gỗ, ô cửa sổ hay bức tường rêu. Lên danh sách trước giúp không ai đứng giữa phố bàn bạc trong lúc ánh sáng trôi qua.
Trang phục và màu sắc hợp tường cũ
Phố cổ ở Việt Nam thường có những tông màu nhắc lại nhau: vàng đất, nâu gỗ, xanh rêu, đỏ ngói, xám xi măng cũ. Trang phục hợp nhất là màu tách được khỏi nền mà không đối chọi. Áo dài trắng, kem, hồng phấn hoặc đỏ trầm thường nổi rõ trên tường vàng. Vest nâu, xám đậm, xanh than đứng tốt cạnh cửa gỗ. Màu vàng trùng tường hay xanh lá trùng cây dễ làm người chìm vào nền.
Hoạ tiết nên đơn giản. Tường cũ đã có rất nhiều chi tiết: vết loang, mảng vữa bong, giàn hoa giấy, ô gió. Trang phục nhiều hoạ tiết đặt vào đó dễ làm ảnh rối. Phụ kiện như nón lá, ô giấy, quạt, xe đạp cũ có thể giúp ảnh có câu chuyện, nhưng chọn một hai món, đừng mang theo cả túi đạo cụ.
Giày là phần hay bị quên. Phố cổ có vỉa hè không bằng phẳng, bậc thềm cao thấp, rãnh nước và nền gạch trơn vào sáng sớm. Cô dâu nên mang theo một đôi giày bệt để đi lại giữa các điểm, chỉ đổi sang giày cao khi đứng vào khung. Chú rể nên chọn giày da đế mềm thay cho giày mới cứng chân, vì có thể phải đi bộ cả buổi sáng.
Phép lịch sự với cư dân và cửa hàng
Ảnh cưới đẹp mà để lại phiền toái cho người dân thì không đáng. Một số phép lịch sự cơ bản giúp buổi chụp suôn sẻ và để lại thiện cảm cho cả những cặp đôi tới sau:
- Hỏi chủ nhà trước khi đứng trước cửa, tựa vào cửa hay ngồi lên bậc thềm nhà họ. Phần lớn sẽ đồng ý nếu được hỏi tử tế.
- Không chắn lối ra vào, không để đồ đạc, túi xách, vali trang phục trên bậc nhà hay vỉa hè trước cửa hàng.
- Không dịch chuyển chậu cây, xe đạp, ghế, đồ trang trí của nhà dân hay quán để làm sạch khung hình khi chưa hỏi.
- Giữ giọng nói nhỏ khi chụp sáng sớm, vì nhiều nhà còn đang ngủ sát mặt đường.
- Người qua đường lọt vào khung: nếu họ rõ mặt và là chủ thể của ảnh, hỏi họ có đồng ý không; nếu không hỏi được, chọn khung khác hoặc để họ thành bóng mờ.
- Khi mượn góc của quán, gọi đồ uống hoặc gửi một khoản cảm ơn đã thoả thuận, rồi trả lại chỗ ngồi như cũ.
- Mang túi đựng rác cho vỏ chai nước, giấy lau, kim băng rơi ra. Phố cổ không phải bãi tập kết đồ của ê-kíp.
Nếu bị nhắc nhở, xin lỗi và đi chỗ khác thay vì giải thích hay tranh luận. Người dân phố cổ đón rất nhiều đoàn chụp ảnh mỗi tuần, và sự kiên nhẫn của họ có giới hạn.
Nơi có ban quản lý và vé tham quan
Một số khu phố cổ là di tích, khu bảo tồn hoặc điểm du lịch có ban quản lý riêng. Những nơi này có thể bán vé tham quan, có quy định về giờ mở cửa các nhà cổ, hội quán, và có thể có quy định riêng cho hoạt động chụp ảnh có ê-kíp, đạo cụ, đèn chiếu. Quy định khác nhau tuỳ nơi và thay đổi theo thời gian, nên điều chắc chắn nhất là hỏi trực tiếp ban quản lý hoặc trung tâm thông tin du lịch của địa phương trước ngày chụp.
Câu nên hỏi gồm: cặp đôi và thợ ảnh có cần mua vé tham quan không; chụp ảnh cưới có ê-kíp có cần đăng ký hay xin phép không; có giới hạn giờ hoặc khu vực nào không được chụp không; có được dùng đèn, chân máy, tấm hắt sáng không; các nhà cổ, hội quán bên trong có thu phí chụp riêng không. Ghi lại tên người trả lời và thời điểm hỏi để đối chiếu nếu có hiểu lầm.
Bên trong các công trình có giá trị lịch sử như đình, hội quán, nhà thờ họ, cần ăn mặc chỉnh tề, không ngồi lên hiện vật, không chạm vào đồ thờ, không chụp ở khu vực có biển hạn chế. Hành lang pháp lý về quay chụp ở di tích được bàn kỹ hơn ở danh mục quay chụp nơi công cộng của trang; với ảnh cưới, nguyên tắc chung là hỏi trước và tôn trọng không gian.
Lịch chụp phố cổ nửa ngày (ví dụ giả định)
Lịch dưới đây là ví dụ giả định cho một buổi chụp ở khu phố cổ cỡ vừa, hai bộ trang phục, ê-kíp bốn người. Giờ cụ thể phụ thuộc mùa và giờ mặt trời mọc ở địa phương bạn.
- Ba giờ rưỡi sáng: trang điểm và làm tóc tại khách sạn hoặc nhà gần khu phố cổ, mặc bộ trang phục thứ nhất.
- Năm giờ: có mặt ở trục phố chính, chụp các khung rộng khi phố còn vắng, ưu tiên những góc thấy cả dãy nhà.
- Sáu giờ: rẽ vào hẻm nhỏ, cửa gỗ, tường màu, chụp chân dung và khung bán thân trong ánh nắng xiên đầu tiên.
- Bảy giờ: ghé một quán nhỏ đã hỏi trước, nghỉ, uống nước, chụp vài khung đời thường bên bàn ghế.
- Bảy giờ rưỡi: thay bộ trang phục thứ hai ở nơi đã thoả thuận (phòng khách sạn gần, phòng thay đồ của quán).
- Tám giờ: chụp ở bờ sông hoặc sân trong, những nơi vẫn yên khi phố bắt đầu đông.
- Chín giờ: kết thúc, thu dọn, kiểm lại đồ đạc, không để lại rác.
Nếu chỉ có một bộ trang phục, có thể cắt bước thay đồ và dành thêm thời gian cho những góc thật sự thích. Lịch càng thoáng, ảnh càng tự nhiên.
Câu hỏi thường gặp
Chụp ảnh cưới phố cổ vào cuối tuần có được không?
Được, nhưng phải đi rất sớm và chấp nhận phố đông nhanh hơn ngày thường. Nếu có thể chọn, một buổi sáng ngày thường cho nhiều góc vắng hơn, ít phải chờ và người dân cũng thoải mái hơn khi có ê-kíp chụp ảnh.
Có cần xin phép để chụp ảnh cưới ở phố cổ không?
Đi bộ chụp ảnh trên đường phố thường không cần giấy tờ, nhưng khu có ban quản lý có thể có quy định riêng về vé, giờ và hoạt động có ê-kíp. Trước cửa nhà dân, quán xá thì luôn phải hỏi chủ. Kiểm quy định hiện hành với ban quản lý nơi đó trước ngày chụp.
Mặc áo dài màu gì để chụp phố cổ đẹp?
Trắng, kem, hồng nhạt, đỏ trầm hoặc xanh ngọc nhạt thường nổi trên tường vàng và cửa gỗ. Tránh màu vàng đất trùng với tường. Nên đặt mẫu vải lên ảnh chụp thử tại chỗ để kiểm trước khi chốt.
Có nên thuê ban công quán để chụp từ trên cao không?
Nên, nếu bạn muốn có vài khung nhìn xuống phố. Hỏi chủ quán từ trước về giờ, số người được lên và khoản chi kèm theo. Chụp nhanh, không làm ảnh hưởng khách khác đang ngồi, và trả lại bàn ghế như cũ khi xong.
Chụp ảnh cưới phố cổ buổi tối có đẹp không?
Có thể rất đẹp nhờ đèn đường và đèn lồng, nhưng phố thường đông, ánh sáng phức tạp và thợ ảnh cần thiết bị phù hợp. Nhiều cặp đôi chọn chụp chính buổi sáng và thêm vài khung buổi tối để có hai không khí khác nhau.
Làm sao tránh dây điện và biển hiệu trong ảnh phố cổ?
Chọn góc chụp thấp hướng lên tường hoặc góc ngang nhìn vào hẻm, tránh khung rộng có bầu trời. Thợ ảnh có thể xoá bớt một phần khi chỉnh sửa, nhưng chọn góc từ đầu vẫn cho kết quả tự nhiên hơn nhiều.