BoiCanh.comBối Cảnh
Quay chụp nơi công cộng, di tích và flycam

Giữ trật tự khi quay ngoài trời và ứng xử khi bị bảo vệ, chính quyền nhắc nhở

Cách ê-kíp giữ lối đi, giữ yên lặng, phân công người lo trật tự khi quay nơi công cộng, và ứng xử đúng khi bảo vệ, người dân hay chính quyền đến nhắc nhở.

Evening street corner in Hai Phong, a crew member in a dark jacket calmly talking with a local resident beside a parked equipment cart, warm streetlight, both seen from the side, faces in shadow

Đa số buổi quay ngoài trời bị dừng giữa chừng không phải vì thiếu giấy phép, mà vì ê-kíp làm người xung quanh khó chịu: chắn lối đi, nói to, vứt rác, đỗ xe bừa, giữ người qua lại quá lâu. Những việc nhỏ này cộng lại khiến một người dân gọi điện, một bảo vệ bước tới, và một buổi quay suôn sẻ bỗng chốc thành cuộc giải thích kéo dài.

Bài này nói về hai việc: giữ trật tự để không bị nhắc, và ứng xử khi đã bị nhắc. Đây là phần ít được dạy trong trường làm phim nhưng quyết định việc ê-kíp có được quay lại khu vực đó lần sau hay không. Nội dung áp dụng cho mọi bối cảnh công cộng, từ phố, công viên, bãi biển đến khu dân cư.

Vì sao ê-kíp bị nhắc nhở nhiều hơn mức họ nghĩ

Người trong ê-kíp nhìn buổi quay từ bên trong: ai cũng đang bận, ai cũng đang cố làm cho nhanh, và mỗi người chỉ chiếm một chút chỗ. Người bên ngoài nhìn thấy một bức tranh khác: mười mấy người lạ chiếm cả đoạn vỉa hè, xe chở đồ đỗ trước cửa nhà, dây điện vắt ngang lối đi, đèn chiếu vào cửa sổ, nhạc phát to lúc sáng sớm. Cảm giác khó chịu đến từ tổng thể, không từ một hành vi cụ thể nào.

Thêm vào đó, người dân không biết ê-kíp đã xin phép hay chưa, quay gì, quay đến bao giờ. Sự không rõ ràng làm cho khó chịu nhanh chóng chuyển thành phản đối. Một ê-kíp có giấy phép đầy đủ vẫn có thể bị phàn nàn nếu không ai trong số họ chủ động giải thích.

Còn một yếu tố nữa là sự lặp lại. Những khu phố đẹp, những góc công viên nổi tiếng có thể đón vài ê-kíp mỗi tuần. Với ê-kíp, đây là lần đầu và duy nhất; với người dân, đây là lần thứ mười trong tháng có người chắn cửa nhà họ. Sự kiên nhẫn của họ đã bị những ê-kíp trước tiêu gần hết, và ê-kíp của bạn nhận phần còn lại.

Vì vậy giữ trật tự không chỉ là không làm điều sai, mà còn là cho người xung quanh thấy ê-kíp đang làm đúng: có người phụ trách, có giờ giấc rõ ràng, có thiện chí. Đây là việc của cả đoàn, nhưng cần một người chịu trách nhiệm chính.

Người lo trật tự hiện trường làm những việc gì

Ê-kíp nhỏ có thể giao việc này cho trợ lý đạo diễn hoặc người sản xuất; ê-kíp lớn nên có một hay hai người chuyên trách. Danh sách việc dưới đây giúp phân công rõ.

  • Đến trước ê-kíp, chào hỏi các nhà, cửa hàng xung quanh, thông báo khung giờ quay và cách liên lạc.
  • Giữ văn bản đồng ý, danh sách ê-kíp, số liên hệ của người đã cho phép, sẵn sàng đưa ra khi được hỏi.
  • Giữ lối đi cho người dân: nhắc ê-kíp không đứng tụm, không để đồ ra lối, dán dây cáp sát mép.
  • Xin người qua lại đợi vài giây khi cần, cảm ơn khi họ hợp tác, không giữ ai quá lâu.
  • Theo dõi âm lượng: nhắc giảm tiếng nói, tắt loa khi không cần, nhất là sáng sớm và tối muộn.
  • Là người đầu tiên ra nói chuyện khi có ai đến hỏi hoặc phàn nàn, để đạo diễn và người quay tiếp tục làm việc.
  • Cuối buổi, kiểm lại hiện trường, nhặt rác, xếp lại đồ đã dời, chào những người đã giúp.

Người lo trật tự nên là người điềm tĩnh, nói chuyện dễ nghe, và có quyền ra quyết định dừng quay ở một vị trí khi tình hình căng thẳng. Giao việc này cho người mới vào nghề, ít tiếng nói trong đoàn thường không hiệu quả.

Những việc nhỏ giữ cho buổi quay không bị phàn nàn

Xe chở thiết bị đỗ đúng chỗ. Hỏi trước chỗ đỗ hợp lệ, không đỗ trước cửa nhà dân, không chắn lối thoát hiểm, cổng trường, cổng bệnh viện. Dỡ đồ xong thì đưa xe đi chỗ khác nếu có thể.

Giữ ê-kíp tập trung một chỗ. Người không có việc ở cảnh đó nên ở điểm tập kết, không đứng xem quanh máy. Mười người đứng vây quanh một chiếc máy quay trông như một đám đông, và thu hút thêm người tò mò.

Đèn không chiếu vào nhà người khác. Đèn quay ban đêm có thể rọi thẳng vào cửa sổ, phòng ngủ của nhà đối diện. Kiểm hướng đèn, dùng tấm chắn sáng, hỏi chủ nhà nếu không tránh được.

Ăn uống và nghỉ ngơi có chỗ riêng. Ê-kíp ngồi ăn cơm hộp dọc vỉa hè, để lại hộp xốp và chai nước là hình ảnh khiến người dân khó chịu nhất. Có chỗ nghỉ riêng, có túi rác, dọn ngay sau bữa.

Giữ đúng giờ đã nói. Nếu đã báo quay đến tám giờ, đến tám giờ phải xong và thu dọn. Lố giờ mà không báo là cách nhanh nhất để mất lòng tin của người đã cho phép.

Khi bảo vệ hoặc chính quyền đến nhắc nhở

Dù chuẩn bị tốt đến đâu, việc bị hỏi han vẫn có thể xảy ra. Trình tự dưới đây giúp tình huống kết thúc nhanh và êm.

  1. Dừng quay ngay khi có người đại diện quản lý đến, kể cả khi đang giữa cảnh quan trọng.
  2. Người lo trật tự hoặc người phụ trách ê-kíp bước ra nói chuyện; những người khác giữ im lặng, không vây quanh, không quay phim cuộc nói chuyện.
  3. Chào hỏi, giới thiệu ngắn: ê-kíp làm gì, đã xin phép ai, đưa văn bản đồng ý nếu có.
  4. Lắng nghe lý do nhắc nhở; nếu họ nêu vấn đề cụ thể như chắn lối, ồn, đỗ xe, khắc phục ngay trước mặt họ.
  5. Nếu ê-kíp chưa có giấy tờ cần thiết, xin lỗi, thu dọn và rời đi, hỏi xem cần làm gì để quay lại hợp lệ.
  6. Nếu có hiểu lầm, như văn bản cho phép do đơn vị khác cấp, nhờ họ gọi xác nhận với người đã cho phép, không tranh luận về thẩm quyền.
  7. Ghi lại tên, đơn vị của người đã nhắc nhở và nội dung trao đổi, để báo lại với người sản xuất và rút kinh nghiệm.

Không đưa tiền để được tiếp tục quay. Ngoài việc sai, nó tạo ra tiền lệ xấu cho các ê-kíp đến sau và có thể khiến ê-kíp gặp rắc rối lớn hơn nhiều so với một buổi quay bị hoãn.

Khung giờ và loại tiếng ồn dễ bị phàn nàn nhất

Tiếng ồn là lý do phàn nàn phổ biến nhất ở khu dân cư. Bảng dưới gom những tình huống hay gặp và cách giảm, để người lo trật tự nhắc ê-kíp trước khi có người phải bước ra.

Tình huốngVì sao khó chịuCách giảm
Dựng đồ lúc rạng sángTiếng kéo vali, va chạm chân máy, nói gọi nhau khi người dân còn ngủDỡ đồ nhẹ tay, nói nhỏ, dựng xa cửa nhà, chuẩn bị sẵn từ trước để giảm thời gian dựng
Phát nhạc cho diễn viênLặp lại một đoạn nhạc nhiều lần trong nhiều giờDùng tai nghe hoặc loa nhỏ đặt sát diễn viên, tắt ngay giữa các lần quay
Máy phát điệnTiếng nổ liên tục, khói, mùiƯu tiên pin; nếu phải dùng, đặt xa nhà dân, có tấm chắn, hỏi trước người ở gần nhất
Hô diễn, đếm ngược, bộ đàmTiếng hô to lặp lại, bộ đàm rèHạ âm lượng bộ đàm, dùng tai nghe; người hô diễn đứng gần, nói vừa đủ
Thu dọn lúc khuyaTiếng đóng thùng, đẩy xe, nói chuyện sau một ngày mệtNhắc cả đoàn giữ yên lặng, dọn nhanh, rời đi theo nhóm nhỏ

Ở khu có người già, trẻ nhỏ, bệnh viện, trường học, ngưỡng chịu đựng thấp hơn nhiều. Khi khảo sát, ghi lại những nhà như vậy quanh vị trí quay để bố trí đồ và lịch cho phù hợp.

Khi người dân phàn nàn hoặc phản đối

Người dân phàn nàn thường có lý do cụ thể: họ cần ra vào nhà, con nhỏ đang ngủ, cửa hàng mất khách, hoặc đơn giản là họ không muốn nhà mình xuất hiện trên phim. Phản ứng đầu tiên của ê-kíp nên là lắng nghe và hỏi xem họ cần gì, không phải giải thích rằng ê-kíp có giấy phép. Giấy phép của phường không lấy đi quyền được ra vào nhà, được yên tĩnh của người dân.

Phần lớn tình huống được giải quyết bằng những điều chỉnh nhỏ: dời xe, mở lối đi, giảm âm lượng, đổi góc máy để không thấy nhà họ, tạm dừng mười phút để họ đi ra ngoài. Một lời xin lỗi chân thành và một hành động khắc phục ngay thường làm dịu căng thẳng nhanh hơn mọi lời giải thích.

Cũng có lúc người phản đối không thể thoả thuận, ví dụ họ không muốn ê-kíp quay ở khu vực đó dù ê-kíp đứng trên đất công. Khi đó, cân nhắc giữa giá trị cảnh quay và chi phí của một cuộc xung đột kéo dài. Thường thì dời sang vị trí khác hoặc ngày khác là lựa chọn khôn ngoan hơn. Không quay cảnh tranh cãi, không đăng hình ảnh người phản đối lên mạng.

Sau buổi quay: giữ quan hệ cho lần sau

Một khu phố, một công viên, một bãi biển có thể được nhiều ê-kíp chọn làm bối cảnh trong nhiều năm. Cách mỗi ê-kíp ứng xử góp phần quyết định người quản lý và người dân ở đó sẽ đón tiếp ê-kíp tiếp theo ra sao. Đây là lý do nhiều người làm nghề lâu năm coi việc giữ quan hệ sau buổi quay là một phần công việc, không phải xã giao.

Những việc đơn giản: gửi lời cảm ơn đến người đã cho phép, báo rằng ê-kíp đã xong và đã thu dọn; nếu có người dân đã giúp đỡ như cho mượn điện, cho mượn chỗ ngồi, hãy cảm ơn trực tiếp hoặc gửi một món quà nhỏ. Khi sản phẩm phát hành, gửi đường dẫn đến những người liên quan để họ thấy khu phố của mình trên phim, nếu họ muốn.

Trong ê-kíp, dành mười phút sau buổi quay để rút kinh nghiệm: chỗ nào bị nhắc nhở, vì sao, lần sau làm khác thế nào. Ghi lại thông tin liên hệ của người quản lý, những lưu ý riêng của địa điểm vào hồ sơ bối cảnh. Lần sau quay lại, hoặc khi giới thiệu cho ê-kíp khác, những ghi chép này tiết kiệm rất nhiều thời gian.

Câu hỏi thường gặp

Đang quay mà bảo vệ yêu cầu dừng thì có nên dừng không?

Nên dừng ngay, kể cả khi ê-kíp đã có giấy tờ. Dừng lại để nói chuyện cho thấy thiện chí và giúp làm rõ tình hình nhanh hơn. Nếu có văn bản đồng ý, đưa ra và nhờ họ xác nhận với người đã cho phép thay vì tranh luận.

Có giấy phép rồi mà người dân vẫn phản đối thì sao?

Giấy phép không lấy đi quyền sinh hoạt bình thường của người dân. Lắng nghe họ cần gì và điều chỉnh: mở lối, giảm ồn, đổi góc máy. Nếu không thoả thuận được, cân nhắc dời vị trí hoặc ngày quay thay vì để xung đột kéo dài.

Ê-kíp nhỏ ba bốn người có cần người lo trật tự không?

Không cần người chuyên trách, nhưng vẫn nên phân công một người chịu trách nhiệm nói chuyện với người xung quanh, giữ giấy tờ và theo dõi lối đi. Ê-kíp nhỏ cũng có thể bị nhắc nhở nếu không ai để ý tới những việc này.

Bị nhắc nhở vì chưa có giấy phép thì có bị phạt không?

Việc có xử phạt hay không và mức xử phạt phụ thuộc vào hành vi cụ thể và quy định hiện hành, bài này không khẳng định được. Cách an toàn là xin lỗi, thu dọn, hỏi rõ thủ tục cần làm, và chỉ quay lại khi đã đủ giấy tờ.

Có nên quay lại cảnh người dân phản đối để làm tư liệu không?

Không nên. Quay người đang phản đối khiến tình hình căng thẳng hơn và có thể xâm phạm quyền hình ảnh của họ. Nếu cần ghi nhận sự việc, hãy ghi chép bằng văn bản: thời gian, địa điểm, nội dung trao đổi, tên người đã nói chuyện.

Làm sao để lần sau quay lại khu vực đó dễ hơn?

Giữ đúng giờ, dọn sạch, cảm ơn người đã cho phép và người dân đã giúp, gửi sản phẩm khi phát hành nếu họ muốn. Ghi lại thông tin liên hệ và lưu ý của địa điểm vào hồ sơ bối cảnh để lần sau liên hệ nhanh và đúng người.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138