BoiCanh.comBối Cảnh
Ánh sáng và âm thanh của bối cảnh

Ánh sáng cửa sổ khi quay chụp trong nhà: đặt người, kéo rèm và xử lý kính

Dùng ánh sáng cửa sổ khi quay chụp trong nhà: đặt người mẫu theo góc nào, rèm voan, kính dán phim, song sắt ảnh hưởng ra sao và cách chỉnh bằng đồ có sẵn.

Woman in a white ao dai seated beside a tall shuttered window in an old house in Hue, sheer curtain diffusing soft daylight, photographer kneeling in the shadows, faces turned away

Cửa sổ là chiếc đèn lớn nhất, mềm nhất và rẻ nhất mà hầu như bối cảnh nào cũng có sẵn. Biết đặt người, đặt máy và chỉnh rèm đúng cách, một ê-kíp nhỏ có thể quay cả buổi phỏng vấn hay chụp một bộ ảnh chân dung mà không cần dựng thêm đèn nào. Đặt sai, cũng chiếc cửa sổ ấy làm mặt người nửa sáng nửa tối, nền phía sau cháy trắng và màu da ám xanh.

Bài này đi từ nguyên lý đến thao tác: vì sao ánh sáng cửa sổ mềm, đặt người mẫu theo góc nào cho hợp cảnh, rèm, kính, song sắt thay đổi ánh sáng ra sao, xử lý thế nào khi cửa sổ lọt vào khung hình, và cách chỉnh bằng những món đồ có trong nhà.

Vì sao ánh sáng cửa sổ đẹp và khi nào nó hết đẹp

Độ mềm của ánh sáng phụ thuộc vào kích thước của nguồn sáng so với người được chiếu. Một ô cửa sổ rộng hơn một mét, khi không có nắng rọi thẳng vào, hoạt động như một tấm tản sáng khổng lồ: ánh sáng hắt từ bầu trời, tường đối diện và sân trước đi qua cửa, bao lấy khuôn mặt, làm ranh giới giữa vùng sáng và vùng tối chuyển từ từ. Đó là lý do da người trông mịn hơn hẳn so với khi đứng dưới một bóng đèn trần nhỏ.

Ánh sáng cửa sổ cũng giảm rất nhanh theo khoảng cách. Người ngồi cách cửa nửa mét sáng hơn nhiều so với khi ngồi cách hai mét, và phần tường phía sau ở sâu trong phòng sẽ tối đi rõ rệt. Hiệu ứng này giúp tách người khỏi nền một cách tự nhiên, nhưng cũng có nghĩa là chỉ dịch ghế vài bước đã đổi hẳn độ sáng.

Ánh sáng cửa sổ hết đẹp trong hai trường hợp. Thứ nhất là khi nắng rọi thẳng qua cửa: lúc đó nguồn sáng không còn là cả ô cửa mà là mặt trời, nhỏ và gắt, tạo vệt sáng cứng trên mặt. Thứ hai là khi bên ngoài cửa có một mảng màu lớn, như tường sơn xanh của nhà đối diện hay tán cây rậm, khiến ánh sáng vào phòng mang theo màu đó.

Vì vậy, điều đầu tiên cần biết về một cửa sổ là trong giờ quay, nắng có rọi vào hay không. Thông tin này đến từ hướng nhà và giờ trong ngày, đã được bàn ở bài về hướng nắng của bối cảnh trên trang.

Đặt người so với cửa sổ: năm vị trí cơ bản

Chỉ cần xoay người mẫu so với cửa sổ, cùng một nguồn sáng cho ra năm kiểu chiếu sáng khác nhau. Bảng dưới giả định cửa sổ không có nắng rọi thẳng.

Vị trí người mẫuÁnh sáng trên mặtHợp vớiLưu ý
Nhìn thẳng ra cửa, máy đặt lưng về phía cửaSáng đều, ít bóng, phẳngẢnh sản phẩm có người cầm, ảnh hồ sơ, livestreamNgười quay đứng chắn bớt sáng; dễ thấy bóng người quay trong mắt
Xoay chéo khoảng 45 độMột bên sáng, bên kia tối nhẹ, có khốiPhỏng vấn, chân dung, phần lớn cảnh phimVị trí an toàn nhất cho người mới
Vuông góc với cửaNửa mặt sáng, nửa mặt tối rõCảnh căng thẳng, tâm trạng, bí ẩnCần tấm hắt nếu không muốn nửa tối chìm hẳn
Quay lưng về cửaMặt tối, viền tóc và vai sángBóng đen trên nền cửa, cảnh hồi tưởngPhải hắt sáng lên mặt hoặc chấp nhận bóng đen
Ngồi xa cửa, sâu trong phòngTối hơn, mềm nhưng yếuCảnh đêm giả, không khí trầmMáy phải tăng độ nhạy sáng, hình dễ nhiễu

Nếu không chắc nên chọn vị trí nào, hãy bắt đầu với góc chéo 45 độ rồi xoay dần người mẫu về phía cửa hoặc ra xa cửa, vừa xoay vừa nhìn màn hình máy. Người quay giỏi thường chỉnh bằng cách này chứ không phải bằng thêm đèn.

Rèm, kính, song sắt: những thứ trên cửa đổi ánh sáng thế nào

Rèm voan trắng là tấm tản sáng có sẵn. Khi nắng rọi thẳng vào cửa, kéo rèm voan trắng biến vệt nắng gắt thành một mảng sáng mềm. Đây là cách cứu cảnh nhanh nhất. Nếu bối cảnh không có rèm voan, một tấm ga trải giường trắng mỏng căng lên khung cửa cũng làm được việc tương tự.

Rèm màu nhuộm ánh sáng. Rèm vàng, hồng hay xanh khi có nắng chiếu qua sẽ nhuộm cả căn phòng theo màu đó. Đôi khi đây là hiệu ứng đẹp có chủ đích, nhưng nếu cần màu da trung thực thì nên kéo rèm ra hẳn hoặc thay bằng vải trắng.

Kính dán phim cách nhiệt thường làm ám màu. Nhiều nhà và văn phòng ở Việt Nam dán phim chống nắng có màu xám, xanh hoặc nâu. Mắt người tự thích nghi nên không thấy, nhưng máy quay sẽ ghi lại ánh sáng ám màu. Cách kiểm là chụp thử một tờ giấy trắng cạnh cửa đang mở và cạnh cửa đang đóng rồi so hai tấm.

Kính mờ, kính hoa làm ánh sáng mềm nhưng tối hơn. Kính mờ cho ánh sáng đều, đẹp cho phòng tắm, hành lang, nhưng giảm đáng kể lượng sáng. Kính hoa văn đôi khi tạo vệt sáng lạ trên tường khi có nắng.

Song sắt, hoa sắt và cửa chớp tạo bóng sọc. Khi nắng rọi qua, song sắt và cửa chớp gỗ đổ bóng sọc lên tường và người. Đây là chất liệu thị giác rất được ưa trong nhà cổ, nhưng bóng sọc chạy dần theo giờ nên phải quay nhanh và kiểm sự khớp giữa các cú máy.

Lưới chống muỗi làm ánh sáng xám đi. Lưới mắt nhỏ hấp thụ một phần ánh sáng và có thể hiện thành hoa văn mờ nếu máy lấy nét gần. Nếu được chủ nhà đồng ý, mở lưới trong lúc quay.

Khi cửa sổ lọt vào khung hình: cháy sáng phía ngoài

Rắc rối thường gặp nhất là chênh lệch độ sáng giữa trong và ngoài. Ban ngày, khung cảnh ngoài cửa sổ có thể sáng hơn trong phòng rất nhiều lần. Khi đặt độ sáng cho mặt người trong phòng, cửa sổ cháy thành một mảng trắng; khi đặt cho cảnh ngoài cửa, người trong phòng tối sẫm. Mắt người thấy cả hai rõ ràng, nhưng máy quay thì không.

Có bốn hướng xử lý, xếp theo độ dễ. Cách dễ nhất là chọn góc máy để cửa sổ không lọt vào khung hình, hoặc chỉ lọt một phần nhỏ. Cách thứ hai là chọn giờ quay khi bên ngoài bớt sáng, chẳng hạn chiều muộn hoặc ngày trời âm u, lúc chênh lệch giảm đi. Cách thứ ba là kéo rèm voan để cửa sổ thành một mảng sáng mềm có chủ đích, ai xem cũng hiểu đó là cửa sổ.

Cách thứ tư dành cho ê-kíp có thiết bị: tăng sáng trong phòng bằng đèn để kéo mặt người lên gần với độ sáng bên ngoài, hoặc dán lên mặt kính loại phim chuyên dụng giảm sáng dùng trong điện ảnh. Cách này hiệu quả nhưng tốn công, và việc dán bất cứ thứ gì lên kính phải được chủ nhà đồng ý từ trước, ghi vào biên bản, dùng loại băng dính không để lại vết.

Một lựa chọn thường bị quên là chấp nhận cửa sổ cháy trắng. Nhiều bộ phim và quảng cáo cố tình để ngoài cửa trắng xoá để tạo cảm giác mơ màng, sạch sẽ. Điều quan trọng là quyết định đó có chủ đích và giữ nhất quán giữa các cú máy trong cùng cảnh.

Chỉnh ánh sáng cửa sổ bằng đồ có trong nhà

Không phải buổi quay nào cũng có xe đèn. Trong phần lớn bối cảnh nhà ở, bạn tìm được ngay những món sau để điều chỉnh ánh sáng cửa sổ:

  • Tấm xốp trắng, tấm bìa trắng hoặc tờ lịch treo tường lật mặt sau: đặt phía tối của mặt người để hắt sáng lên, làm vùng tối dịu đi.
  • Ga trải giường trắng mỏng: căng lên khung cửa làm tản sáng khi có nắng rọi.
  • Chăn, áo khoác hoặc vải tối màu: đặt phía tối để hút bớt ánh sáng hắt, làm khối mặt rõ hơn khi phòng quá sáng đều.
  • Cánh cửa sổ và cánh cửa ra vào: khép bớt một cánh là cách thu hẹp nguồn sáng nhanh nhất, ánh sáng sẽ có hướng hơn.
  • Mặt bàn sáng màu, sàn gạch trắng: chúng tự hắt sáng từ dưới lên; nếu ánh sáng từ dưới làm mặt trông lạ, trải một tấm vải tối lên bàn.
  • Gương: hắt một vệt nắng từ cửa khác vào góc tối của phòng, nhưng phải cầm cẩn thận và không bao giờ để gương hắt nắng vào mắt người.

Trước khi dùng bất kỳ món đồ nào của chủ nhà, hãy hỏi và ghi lại vị trí ban đầu để trả về đúng chỗ. Đồ vải trắng của nhà thường là chăn ga đang dùng, nên dùng xong cần gấp gọn, không để dính bụi sàn hay vết băng dính.

Kiểm tra cửa sổ trong buổi khảo sát

Năm phút cạnh mỗi cửa sổ trong buổi khảo sát giúp tránh nhiều bất ngờ ngày quay. Trình tự gợi ý:

  1. Đếm số cửa sổ trong phòng, đo sơ chiều rộng và chiều cao, ghi hướng của từng cửa.
  2. Ghi lại có rèm hay không, loại rèm gì, kéo ra kéo vào được hết không, có tháo được không.
  3. Kiểm tra kính: trong, mờ, hoa văn hay dán phim; chụp thử một tờ giấy trắng để xem có ám màu không.
  4. Nhìn ra ngoài cửa: thấy gì phía đối diện, có mảng màu lớn, toà nhà kính hay biển quảng cáo phát sáng không.
  5. Đứng ở vị trí dự kiến đặt người, chụp một tấm ảnh chân dung thử bằng điện thoại để thấy ánh sáng trên mặt.
  6. Hỏi chủ nhà có được mở hết cửa, tháo rèm, dán băng dính lên khung cửa hay không, và ghi lại câu trả lời.

Ghi chép này đưa vào hồ sơ bối cảnh cùng với ghi chú về hướng nắng, để người làm ánh sáng chuẩn bị đúng đồ mang theo.

Nếu bối cảnh có nhiều phòng, hãy làm riêng cho từng phòng dự kiến quay. Hai phòng cạnh nhau trong cùng một căn nhà có thể cho ánh sáng khác hẳn, chỉ vì một phòng nhìn ra sân trống còn phòng kia nhìn vào bức tường nhà bên cách nửa mét.

Câu hỏi thường gặp

Nên đặt người mẫu cách cửa sổ bao xa?

Không có con số cố định, nhưng ánh sáng giảm rất nhanh theo khoảng cách. Gần cửa thì mặt sáng và mềm, xa cửa thì tối hơn và nền phía sau chìm theo. Hãy bắt đầu cách cửa khoảng một đến hai mét rồi dịch dần, vừa dịch vừa nhìn màn hình.

Có nắng rọi thẳng qua cửa thì làm sao?

Kéo rèm voan trắng hoặc căng một tấm vải trắng mỏng lên khung cửa để biến nắng gắt thành ánh sáng mềm. Nếu không có vải, dịch người mẫu ra khỏi vệt nắng và dùng phần ánh sáng hắt từ sàn, tường.

Vì sao ảnh chụp cạnh cửa sổ bị ám xanh hoặc xám?

Thường do kính dán phim cách nhiệt, bức tường màu ngoài cửa hoặc trời nhiều mây. Chụp thử một tờ giấy trắng để xác định, rồi mở cửa ra khi quay, chỉnh cân bằng trắng hoặc hắt thêm ánh sáng ấm từ phía trong.

Có được dán phim giảm sáng lên kính nhà người khác không?

Chỉ khi chủ nhà đồng ý từ trước và việc này được ghi vào biên bản hoặc thoả thuận. Nên dùng loại băng dính không để lại vết, dán thử ở góc nhỏ và gỡ sạch khi trả bối cảnh.

Không có tấm hắt sáng thì dùng gì thay?

Tấm xốp trắng, bìa cứng trắng, mặt sau tờ lịch, ga trải giường trắng hay thậm chí một tờ giấy khổ lớn đều hắt sáng được. Chất liệu càng trắng và càng lớn thì ánh sáng hắt càng nhiều và càng mềm.

Cửa sổ cháy trắng trong khung hình có phải lỗi không?

Không nhất thiết. Nhiều cảnh cố tình để cửa sổ trắng xoá cho cảm giác sạch, mơ màng. Chỉ thành lỗi khi nó vô tình xảy ra ở cú máy này nhưng không ở cú máy khác trong cùng cảnh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138