BoiCanh.comBối Cảnh
Bối cảnh theo thể loại sản xuất

Bối cảnh quay MV ca nhạc: chọn theo bài hát, số cảnh và một ngày quay

Cách chọn bối cảnh quay MV ca nhạc: đọc bài hát ra số cảnh, gom bối cảnh cho một ngày quay, xử lý nhạc phát tại chỗ và những lỗi ê-kíp MV hay gặp.

Music video crew in an old Hanoi tube house courtyard at dusk, singer seen from behind under warm practical lamps, camera operator on a small dolly track, soft haze

Bối cảnh quay MV ca nhạc nên được chọn từ bài hát ra, không phải từ ảnh đẹp trên mạng vào. Một MV dài ba bốn phút thường chỉ cần hai đến bốn bối cảnh thật sự khác nhau, gom được trong một hoặc hai ngày quay. Điều quyết định không phải là chỗ nào lạ nhất, mà là chỗ nào cho phép phát nhạc to, quay đi quay lại một đoạn điệp khúc hàng chục lần, và giữ được cùng một chất ánh sáng từ cảnh đầu tới cảnh cuối.

Bài này dành cho ca sĩ độc lập, đạo diễn MV mới vào nghề, nhóm sinh viên nhận làm MV cho bạn bè và nhà sản xuất nhỏ. Bạn sẽ có cách đọc bài hát ra danh sách bối cảnh, cách tính số cảnh cho một ngày, những câu cần hỏi chủ địa điểm riêng cho thể loại MV, và các lỗi khiến một buổi quay tưởng đơn giản kéo dài tới nửa đêm.

Đọc bài hát ra danh sách bối cảnh

Khác với phim có lời thoại, MV được dựng trên một dòng nhạc đã cố định. Bước đầu tiên là nghe bài hát với bản lời in sẵn và đánh dấu cấu trúc: đoạn dạo, phiên khúc một, tiền điệp khúc, điệp khúc, phiên khúc hai, đoạn chuyển, điệp khúc cuối. Mỗi khối nhạc là một ứng viên cho một bối cảnh hoặc một trạng thái ánh sáng. Phiên khúc thường kể chuyện, hợp với không gian có chiều sâu như căn phòng, con hẻm, góc quán; điệp khúc cần năng lượng và độ mở, hợp sân thượng, bãi đất trống, sân khấu dựng tạm.

Sau khi chia khối, bạn viết bên cạnh mỗi khối một dòng cảm xúc: cô đơn, hồi tưởng, bùng lên, buông bỏ. Từ cảm xúc mới suy ra không gian. Cô đơn có thể là một căn hộ trống ánh đèn đường hắt vào; hồi tưởng có thể là nhà cổ với ánh nắng xiên qua cửa gỗ. Cách làm này ngăn tình trạng ê-kíp mê một quán cà phê đẹp rồi cố nhét nó vào bài hát dù không hợp.

Cuối cùng, gạch bớt. Một MV ngân sách nhỏ mà có sáu bối cảnh thì mỗi chỗ chỉ được quay vội vài lượt, hình sẽ mỏng. Hai ba bối cảnh được khai thác kỹ, nhiều góc máy, nhiều cỡ cảnh, thường cho kết quả dày hơn. Câu hỏi để gạch: nếu bỏ bối cảnh này, khán giả có thấy thiếu một đoạn cảm xúc không. Nếu không, bỏ.

Ba kiểu MV và nhu cầu bối cảnh khác nhau

Nhiều tranh cãi trong ê-kíp bắt nguồn từ việc mỗi người hình dung một kiểu MV. Xác định kiểu trước giúp chọn bối cảnh nhanh hơn.

Kiểu MVBối cảnh cần gìRủi ro hay gặp
MV trình diễn (ca sĩ hát, nhảy, ban nhạc chơi)Mặt bằng rộng, trần đủ cao cho đèn, cho phép phát nhạc to nhiều giờ, sàn chịu được giày nhảyHàng xóm phàn nàn tiếng nhạc, sàn gỗ trầy, nóng vì đèn và đông người
MV kể chuyện (có diễn viên, có tình tiết)Bối cảnh tả thực như nhà ở, quán, đường phố; nhiều phòng liền nhau để chuyển cảnh nhanhĐồ đạc của chủ nhà bị xê dịch, cảnh ngoài trời phụ thuộc thời tiết
MV ý niệm (hình ảnh biểu tượng, ít cốt truyện)Không gian trống để dựng set, có thể là xưởng, nhà kho, studio phông lớnChi phí dựng set đội lên, mất thời gian sơn và tháo

Phần lớn MV độc lập là pha trộn: một bối cảnh trình diễn cho điệp khúc và một hai bối cảnh kể chuyện cho phiên khúc. Khi đã rõ tỷ lệ, bạn biết nên dồn tiền thuê vào chỗ nào. Thường thì bối cảnh trình diễn đáng được đầu tư vì nó chiếm nhiều thời lượng nhất trên màn hình.

Những câu riêng phải hỏi chủ địa điểm khi quay MV

Có được phát nhạc to không, tới mấy giờ? Diễn viên và ca sĩ cần nghe nhạc để nhép đúng khẩu hình. Nhạc phải đủ to để cả ê-kíp nghe, và phát lặp lại hàng chục lần. Nhà trong ngõ sâu, chung cư hay quán sát khu dân cư thường chỉ chịu được trong khung giờ ban ngày. Hỏi rõ giờ dừng và ghi vào thoả thuận.

Có được dùng máy tạo khói, nến, kim tuyến, nước không? MV hay dùng khói mờ để ánh đèn có hình khối, dùng nến, cánh hoa, nước phun. Khói có thể kích hoạt hệ thống báo cháy ở toà nhà có đầu dò; kim tuyến và cánh hoa rất khó dọn khỏi khe sàn. Chủ địa điểm có quyền từ chối, nên hỏi trước chứ đừng mang tới rồi mới hỏi.

Ai có mặt trong suốt buổi quay? Một người quản lý hoặc chủ nhà ở lại giúp xử lý điện, chìa khoá, hàng xóm. Nếu không ai ở lại, ê-kíp cần biết cầu dao ở đâu, nước ở đâu và số người liên hệ khẩn cấp.

Có được quay cả ngoài cổng, ngoài ban công không? Phần không gian thuộc lối đi chung, mặt tiền hay sân chung cư có thể không thuộc quyền cho thuê của chủ. Quay ra đó có khi cần hỏi thêm ban quản lý hoặc tổ dân phố.

Gom bối cảnh cho một ngày quay MV

MV ngân sách nhỏ thường cố gói trong một ngày. Muốn vậy, thứ tự quay phải đi theo ánh sáng và quãng đường, không theo thứ tự bài hát.

  1. Liệt kê mọi cảnh theo bối cảnh, không theo bài hát. Ghi cạnh mỗi cảnh: cần ánh sáng ngày hay đêm, có diễn viên phụ không, cần đạo cụ gì.
  2. Xếp các cảnh ngoài trời có nắng vào buổi sáng hoặc cuối chiều; cảnh trong nhà có đèn kiểm soát được thì đặt vào giữa trưa, lúc nắng gắt nhất.
  3. Chọn bối cảnh gần nhau. Hai địa điểm cách nhau ba mươi phút đi xe là mất trọn một tiếng cho tháo, chở, dựng lại; với ê-kíp nhỏ, đó là một phần tám ngày quay.
  4. Đặt cảnh khó nhất, cần ca sĩ tươi nhất, vào đầu buổi; cảnh đám đông hay cảnh có nhiều người phụ đặt khi họ đã có mặt đủ.
  5. Dành một khung dự phòng khoảng một giờ cho việc phát sinh: nhạc phải chỉnh lại tốc độ, diễn viên trễ, điện chập chờn.
  6. Gửi lịch chi tiết theo giờ cho chủ địa điểm trước ít nhất hai ngày để họ báo hàng xóm và sắp xếp việc riêng.

Ví dụ giả định: một MV kể chuyện ba bối cảnh ở cùng một phường của Huế — một nhà vườn, một con dốc, một quán nhỏ — có thể quay xong trong mười hai giờ nếu nhà vườn quay buổi sáng, quán quay buổi trưa với đèn, con dốc quay lúc hoàng hôn. Đảo thứ tự là mất ánh sáng đẹp nhất.

Âm thanh: MV không thu tiếng nhưng vẫn cần yên tĩnh

Nhiều người nghĩ MV dùng nhạc thu sẵn nên tiếng ồn bối cảnh không quan trọng. Sai một nửa. Đúng là tiếng xe hay tiếng quạt không lọt vào bản cuối, nhưng ca sĩ phải nghe rõ nhạc để hát nhép đúng nhịp. Ở ngã tư đông xe, loa nhỏ không át được tiếng còi, ca sĩ hát lệch, phải quay lại nhiều lần. Một bối cảnh yên vừa phải giúp tiết kiệm thời gian hơn bạn tưởng.

Ngoài ra, MV kể chuyện thường có đoạn đầu hoặc đoạn giữa không nhạc, nhân vật nói vài câu. Đoạn này cần thu tiếng thật, nên bối cảnh cho đoạn thoại phải được chọn như phim ngắn: tránh máy lạnh kêu, tủ lạnh rít, tiếng loa quán bên cạnh.

Cách làm thực tế: khi khảo sát, đứng im ba phút ở đúng vị trí sẽ quay và nghe. Nếu trong ba phút có hơn vài lần tiếng xe máy rú hay tiếng loa, cân nhắc đổi phòng hoặc quay đoạn thoại ở chỗ khác. Với đoạn nhép, chuẩn bị loa đặt gần ca sĩ, quay mặt về phía họ, và một tai nghe không dây dự phòng cho cảnh rộng khi loa phải giấu khỏi khung hình.

Lỗi hay gặp khi chọn bối cảnh MV

Những lỗi dưới đây xuất hiện ở rất nhiều buổi quay MV độc lập, phần lớn tránh được ngay từ khâu khảo sát.

  • Chọn bối cảnh vì một góc chụp đẹp trên mạng xã hội, đến nơi mới biết góc đó chỉ rộng hai mét, đặt máy và đèn là hết chỗ cho ca sĩ di chuyển.
  • Quên tính chỗ cho ê-kíp: một MV nhỏ cũng có mười đến mười lăm người, cần chỗ để đồ, chỗ trang điểm, chỗ ngồi chờ ngoài khung hình.
  • Không hỏi về điện. Đèn LED công suất lớn và máy khói cùng cắm vào một ổ có thể làm nhảy cầu dao giữa đoạn điệp khúc.
  • Bối cảnh quá giống MV khác đang lan truyền, khán giả nhận ra ngay và so sánh.
  • Không xin trước việc quay phần lối đi chung, bị nhắc nhở giữa chừng phải dừng cả buổi.
  • Không chụp lại hiện trạng trước khi dọn đồ của chủ, cuối ngày không nhớ chiếc ghế nào để ở đâu.

Phần lớn những lỗi này đều có chung gốc: khảo sát vội, chỉ nhìn bằng mắt người xem chứ không nhìn bằng mắt người làm. Khi khảo sát, đi cùng ít nhất người quay phim và người phụ trách ánh sáng, mỗi người sẽ thấy một loại rủi ro khác nhau.

Ngân sách MV nên nghiêng về đâu

Với MV ngân sách nhỏ, khoản thuê bối cảnh thường không phải lớn nhất; khoản lớn hơn là ê-kíp, thiết bị và hậu kỳ. Nhưng bối cảnh lại là thứ quyết định nhiều chi phí khác. Một bối cảnh có sẵn ánh sáng đẹp giúp bớt đèn; một bối cảnh có sẵn đồ đạc hợp truyện giúp bớt tiền đạo cụ; một bối cảnh gần nhà ê-kíp giúp bớt tiền xe.

Ví dụ giả định: ê-kíp đứng trước hai lựa chọn — một studio phông trơn thuê nửa ngày với giá tròn ba triệu đồng nhưng phải tự mang đạo cụ và đèn trang trí, hoặc một quán cà phê cũ thuê nửa ngày với giá tròn hai triệu đồng nhưng phải quay khi quán đóng cửa và trả thêm tiền điện. Nếu MV cần cảm giác đời thường, quán có lợi hơn hẳn vì phần trang trí đã có. Nếu MV là ý niệm, cần kiểm soát mọi chi tiết, studio đáng tiền hơn.

Lời khuyên chung: tiết kiệm số lượng bối cảnh để có tiền giữ bối cảnh lâu hơn. Một tiếng thuê thêm ở bối cảnh đẹp thường tạo ra nhiều cảnh dùng được hơn một tiếng chạy sang bối cảnh mới.

Khi thương lượng, nói rõ với chủ địa điểm rằng MV có thể cần quay thêm vài cảnh chèn sau buổi chính, chẳng hạn một cú máy cận đôi tay trên bậu cửa hay một cảnh trống lúc bình minh. Thoả thuận trước một mức phí nhỏ cho lần quay bổ sung ngắn sẽ dễ hơn nhiều so với gọi lại sau khi đã dựng xong bản nháp và phát hiện thiếu cảnh. Ghi lại vị trí máy, giờ quay và cách bày đạo cụ của từng cảnh trong ngày chính để lần quay bù khớp với phần đã có.

Câu hỏi thường gặp

MV một bài hát nên có bao nhiêu bối cảnh?

Với MV ngân sách nhỏ, hai đến bốn bối cảnh là vừa. Ít hơn thì hình dễ đơn điệu nếu không có nhiều góc máy, nhiều hơn thì mỗi chỗ chỉ được quay vội và mất nhiều giờ cho việc di chuyển, dựng lại thiết bị.

Có nên quay MV ở nhà riêng của người quen để đỡ tiền thuê?

Có thể, nhưng vẫn nên có thoả thuận rõ giờ giấc, phát nhạc, phần không gian được dùng và cách xử lý nếu hư hỏng. Nhà người quen dễ phát sinh ngại ngùng khi lố giờ hoặc làm trầy đồ, nên càng cần nói trước.

Quay MV ban đêm ngoài trời cần lưu ý gì về bối cảnh?

Cần hỏi nguồn điện cho đèn, giờ giới nghiêm của khu dân cư, và có đèn đường hay đèn quán nào chiếu vào khung hình không. Nên khảo sát vào đúng giờ sẽ quay, vì ban ngày nhìn khác hẳn ban đêm.

Có được dùng máy tạo khói trong nhà thuê không?

Chỉ khi chủ địa điểm đồng ý và đã kiểm tra hệ thống báo cháy. Ở toà nhà có đầu dò khói, khói sân khấu có thể kích hoạt báo động và gây phiền cho cả toà. Hỏi trước và ghi vào thoả thuận.

Khảo sát bối cảnh MV nên đi cùng những ai?

Ít nhất là đạo diễn, người quay phim và người phụ trách ánh sáng. Nếu MV có vũ đạo, nên có thêm biên đạo để đo mặt bằng và kiểm tra sàn. Mỗi người sẽ nhìn ra một loại vấn đề mà người khác dễ bỏ qua.

Làm sao để bối cảnh MV không bị trùng với MV khác?

Đừng chọn đúng góc đang lan truyền trên mạng. Dùng cùng địa điểm vẫn được, nhưng đổi giờ quay, đổi hướng máy, đổi màu đèn và đạo cụ. Khán giả nhận ra góc quen nhiều hơn là nhận ra địa điểm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138