BoiCanh.comBối Cảnh
Ngày quay tại bối cảnh

Mưa và mất điện giữa ngày quay: kịch bản xử lý ngay tại bối cảnh

Chuẩn bị và xử lý khi trời đổ mưa hoặc mất điện giữa ngày quay: che thiết bị, đổi thứ tự cảnh, chuyển vào cảnh trong nhà, nguồn dự phòng và khi nào dừng hẳn.

Sudden afternoon downpour in a Hoi An lane, crew members pulling clear plastic covers over a camera on tripod under a large umbrella, backs to viewer

Ở Việt Nam, câu hỏi không phải là ngày quay có gặp mưa hay mất điện không, mà là khi gặp thì ê-kíp mất mười phút hay mất cả buổi chiều. Mùa mưa ở phía Nam có những cơn mưa chiều đến đúng giờ, miền Trung có những đợt mưa kéo dài nhiều ngày, miền Bắc có mưa phùn và nồm. Điện lưới có thể cắt theo lịch hoặc mất bất ngờ ở những khu đang sửa chữa.

Bài này đi qua hai sự cố hay gặp nhất của ngày quay ở bối cảnh thật, cách chuẩn bị trước để chúng không làm hỏng cả ngày, và trình tự xử lý khi chúng xảy ra. Điều khoản huỷ, dời lịch vì thời tiết trong hợp đồng thuê là phần của danh mục hợp đồng; ở đây chỉ bàn việc làm tại hiện trường.

Chuẩn bị từ hôm trước: theo dõi thời tiết và lịch cắt điện

Ba ngày trước ngày quay, người lo hậu cần bắt đầu theo dõi dự báo thời tiết cho đúng khu vực bối cảnh, không phải cho cả tỉnh. Dự báo không chính xác tuyệt đối, nhưng đủ để biết khả năng có mưa buổi chiều hay có đợt mưa kéo dài. Tối hôm trước, đọc lại dự báo theo giờ và báo cho phó đạo diễn để quyết định có đảo thứ tự cảnh hay không.

Lịch cắt điện theo kế hoạch thường được đơn vị điện lực thông báo trước cho từng khu vực. Hỏi chủ nhà xem họ có nhận được thông báo nào không, hoặc tra kênh thông báo chính thức của điện lực địa phương. Nếu ngày quay rơi đúng vào giờ cắt điện, bạn có vài ngày để đổi ngày, đổi giờ, hoặc chuẩn bị nguồn dự phòng, thay vì phát hiện lúc đèn tắt.

Chuẩn bị cũng bao gồm việc biết bối cảnh phản ứng ra sao với mưa: sân có bị ngập không, mái có dột ở chỗ nào, cầu thang ngoài trời có trơn không, hẻm vào nhà có thành suối khi mưa to không. Những điều này chủ nhà biết rõ hơn ai hết; một câu hỏi trong buổi khảo sát sẽ cho bạn câu trả lời.

Tối hôm trước, sạc đầy mọi pin, kể cả pin đèn và sạc dự phòng của điện thoại người điều phối. Nếu dự báo có mưa, phó đạo diễn gửi kèm lịch phát một dòng ngắn về phương án dự phòng, ví dụ "nếu mưa sau 14 giờ, chuyển sang cảnh 12 và 15 trong phòng khách", để ê-kíp không bị bất ngờ và bộ phận mỹ thuật mang sẵn đạo cụ cho cảnh đó.

Bộ đồ chống mưa nên luôn có trên xe

Những thứ dưới đây rẻ, nhẹ, và cứu được cả ngày quay. Đáng để có một thùng riêng luôn nằm trên xe thiết bị, không phụ thuộc vào dự báo.

  • Áo mưa cho máy quay và bọc ni lông trong suốt cho các thiết bị nhỏ.
  • Dù lớn loại đứng được trên chân, vài chiếc dù cầm tay.
  • Bạt chống thấm cỡ lớn để che khu tập kết thiết bị ngoài trời.
  • Túi ni lông có khoá kéo cho pin, thẻ nhớ, điện thoại, giấy tờ.
  • Khăn khô và khăn hút nước để lau thiết bị và sàn.
  • Pallet nhựa hoặc kệ thấp để kê thùng thiết bị khỏi nền ướt.
  • Bọc chống nước cho phích cắm và chỗ nối dây điện.
  • Ủng hoặc dép đi mưa cho người làm việc ngoài trời.

Thùng này nên được kiểm lại sau mỗi lần dùng vì ni lông rách, dù gãy cán là chuyện thường. Một chiếc áo mưa máy quay rách đúng lúc trời đổ còn tệ hơn không có, vì người ta tưởng đã được che.

Khi trời đổ mưa giữa cảnh ngoài trời

Mưa đến nhanh, và mười phút đầu là quan trọng nhất. Trình tự dưới đây ưu tiên an toàn người, rồi tới thiết bị, rồi mới tới lịch quay.

  1. Người phụ trách an toàn hoặc phó đạo diễn hô dừng quay, không cố quay nốt cảnh.
  2. Người phụ trách điện ngắt hoặc che ngay các nguồn điện ngoài trời; không ai chạm vào thiết bị điện bằng tay ướt.
  3. Máy quay và ống kính được che hoặc đưa vào chỗ khô trước; đèn, chân đèn và đồ nặng sau.
  4. Hạ hoặc gỡ các tấm phản sáng, khung tản sáng lớn vì mưa thường đi kèm gió.
  5. Đưa người vào chỗ trú; nếu có sấm sét, tất cả vào trong nhà, tránh đứng dưới cây cao hay gần cột kim loại.
  6. Khi đã an toàn, phó đạo diễn, đạo diễn và đạo diễn hình ảnh họp nhanh để chọn phương án tiếp theo.

Không bao giờ để thiết bị điện đang bật nằm dưới mưa vì tiếc vài phút. Thiết bị hỏng còn sửa được; người bị điện giật là chuyện không thể đảo ngược.

Ba phương án sau khi mưa

Khi ê-kíp đã an toàn, có ba hướng xử lý thường gặp. Phương án tốt nhất là phương án đã được bàn trước từ lúc lập lịch.

Phương ánKhi nào dùngCần chuẩn bị sẵn
Chờ mưa tạnhMưa rào ngắn, dự báo tạnh trong vòng một tiếng, cảnh không đổi đượcGiờ đệm trong lịch; khu chờ khô ráo; khăn lau thiết bị và bề mặt
Chuyển sang cảnh trong nhàBối cảnh có cảnh trong nhà chưa quay, mưa kéo dàiLịch quay có sẵn cảnh dự phòng trong nhà; phục trang và đạo cụ cho cảnh đó mang theo
Quay cảnh mưa luônNội dung cho phép, ánh sáng phù hợp, an toàn được đảm bảoÁo mưa máy, đèn chống nước hoặc đặt dưới che; người phụ trách điện đồng ý
Dừng ngày quay, dời lịchMưa lớn kéo dài, có sấm sét, ngập lối vàoĐiều khoản dời lịch với chủ bối cảnh; danh sách liên lạc ê-kíp để báo nhanh

Cảnh dự phòng trong nhà là thứ nên có trong mọi ngày quay có cảnh ngoài trời vào mùa mưa. Đó có thể là cảnh chèn, cảnh cận đồ vật, cảnh thoại ngắn mà không phụ thuộc thời gian trong ngày.

Khi mất điện giữa ngày quay

Kiểm xem mất điện ở đâu. Chỉ nhà mình nhảy cầu dao, hay cả khu mất điện. Nhìn đèn nhà hàng xóm, đèn đường; hỏi chủ nhà. Nếu chỉ nhà mình, báo người quản lý bối cảnh để chủ nhà xử lý cầu dao và giảm tải của ê-kíp; nếu cả khu, chuyển sang phương án dự phòng.

Không cắm lại ồ ạt khi điện có lại. Khi điện lưới trở lại, bật lần lượt từng thiết bị, đèn lớn sau cùng, để tránh dòng khởi động cùng lúc làm nhảy cầu dao lần nữa.

Ưu tiên thiết bị chạy pin. Máy quay, âm thanh và màn kiểm hình phần lớn chạy pin. Đèn LED chạy pin có thể giữ cho những cảnh nhỏ tiếp tục. Đây là lý do nên sạc đầy mọi pin tối hôm trước và mang đủ pin dự phòng.

Tận dụng ánh sáng tự nhiên. Nếu mất điện vào ban ngày, chuyển sang những cảnh có thể quay bằng ánh sáng cửa sổ, phản sáng và tấm che. Đạo diễn hình ảnh giỏi xoay được nhiều thứ với một khung cửa sổ.

Máy phát chỉ khi đã có kế hoạch. Nếu ê-kíp có máy phát và người vận hành, chuyển sang theo đúng sơ đồ đã chuẩn bị. Không mượn vội máy phát của ai đó và tự đấu nối.

Chú ý an toàn khi tối. Mất điện buổi tối thì việc đầu tiên là bật đèn pin, giữ mọi người đứng yên, tránh di chuyển trên cầu thang trong bóng tối, rồi mới tính tới việc quay.

Ra quyết định dừng hay tiếp và ghi lại cho lần sau

Quyết định dừng ngày quay là quyết định khó vì đã tốn tiền thuê bối cảnh, thiết bị, ê-kíp. Nhưng tiếp tục trong điều kiện không an toàn hoặc không đủ chất lượng để dùng thì còn tốn hơn. Những câu nên hỏi: cảnh quay được có dùng được trong dựng phim không, hay sẽ phải quay lại; ê-kíp còn an toàn không; chủ bối cảnh có chịu được việc kéo dài không. Khi cả ba câu đều nghiêng về không, dừng là quyết định đúng.

Khi dời lịch, việc đầu tiên là báo cho chủ bối cảnh, rồi báo cho ê-kíp, diễn viên và các đơn vị cho thuê thiết bị. Thống nhất ngày quay bù càng sớm càng tốt khi mọi người còn đang có mặt. Ghi lại những gì đã quay xong để ngày bù không phải quay lại.

Cuối cùng, ghi vào báo cáo cuối ngày: sự cố gì, lúc nào, mất bao lâu, xử lý ra sao, thiếu gì trong bộ dự phòng. Những ghi chép này trở thành kinh nghiệm cho các lần quay sau ở cùng bối cảnh, hoặc ở bối cảnh cùng khu vực vào cùng mùa.

Mưa dầm, nồm ẩm và quay nhiều ngày liền

Không phải lúc nào mưa cũng đến rồi đi trong một buổi chiều. Ở miền Trung mùa mưa bão, hay miền Bắc những tuần nồm cuối xuân, ê-kíp có thể phải làm việc nhiều ngày trong không khí ẩm đặc, sàn nhà đọng nước, tường lấm tấm hơi ẩm. Những ngày như vậy, rủi ro không còn là một cơn mưa bất chợt mà là thiết bị bị hơi nước ngấm dần và sàn trơn suốt cả ngày.

Ống kính đưa từ phòng điều hoà lạnh ra ngoài trời ẩm sẽ bị mờ hơi nước trên mặt kính, đôi khi cả bên trong. Để thiết bị thích nghi dần trong túi kín trước khi mở ra, đừng lau vội bằng vạt áo. Cuối ngày, cất ống kính và máy vào hộp kín có gói hút ẩm, không để qua đêm trong xe nóng hay phòng ẩm.

Với bối cảnh, ngày nồm làm sàn gạch bóng trơn như vừa lau. Trải tấm chống trơn ở lối đi chính, nhắc ê-kíp không chạy, và cẩn thận gấp đôi ở cầu thang. Nhắc chủ nhà rằng ê-kíp sẽ mở hoặc đóng cửa theo cách nào để không làm phòng ẩm thêm, và hỏi họ có muốn bật máy hút ẩm của nhà không. Nếu quay nhiều ngày, mỗi tối kiểm lại các tấm che chắn bằng bìa, vì bìa ngấm ẩm sẽ mềm, nhăn và có thể để lại vết trên sàn gỗ.

Câu hỏi thường gặp

Có nên tránh hẳn quay ngoài trời vào mùa mưa không?

Không cần tránh hẳn, nhưng nên xếp cảnh ngoài trời vào khung giờ ít mưa của khu vực, chuẩn bị cảnh dự phòng trong nhà và bộ đồ chống mưa. Ở nhiều nơi phía Nam, mưa mùa thường tập trung buổi chiều nên buổi sáng là lựa chọn an toàn hơn.

Máy quay bị dính nước mưa thì làm gì?

Tắt máy, tháo pin và thẻ nhớ, lau khô bên ngoài bằng khăn mềm và để ở nơi khô thoáng. Không bật lại ngay để thử. Nếu nước có khả năng đã vào bên trong, đưa tới nơi sửa chữa hoặc báo đơn vị cho thuê thiết bị càng sớm càng tốt.

Chủ bối cảnh có phải hoàn tiền nếu mưa làm hỏng ngày quay?

Tuỳ thoả thuận trong hợp đồng thuê. Nhiều hợp đồng có điều khoản riêng về dời lịch vì thời tiết, có thể kèm điều kiện báo trước. Đọc kỹ trước khi ký và thống nhất cụ thể, vì thời tiết không phải lỗi của chủ nhà.

Đèn chạy pin có đủ thay cho đèn cắm điện khi mất điện?

Với cảnh nhỏ, cận cảnh hay cảnh có ánh sáng tự nhiên hỗ trợ, đèn LED chạy pin thường đủ để tiếp tục. Với cảnh rộng cần nhiều ánh sáng, pin chỉ giữ được một thời gian ngắn và không thay được hoàn toàn. Hãy biết trước pin của ê-kíp dùng được bao lâu.

Có nên quay trong lúc có sấm sét nếu đứng dưới mái che?

Không nên làm việc ngoài trời khi có sấm sét, kể cả dưới mái che tạm, dù hay lều. Đưa mọi người vào trong toà nhà kiên cố và chờ cho tới khi sấm sét đã qua hẳn một khoảng thời gian rồi mới ra lại.

Làm sao biết lịch cắt điện của khu vực bối cảnh?

Hỏi chủ nhà vì họ thường nhận được thông báo, hoặc tra kênh thông báo chính thức của đơn vị điện lực phụ trách khu vực đó. Kiểm lại vài ngày trước ngày quay và một lần nữa vào tối hôm trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138